Blok 1 · Ders 1

İlk programın: console.log, değişkenler ve hata okuma

Ekrana yazı yazdırıyor, bilgileri değişken denen kutulara koyuyor, basit hesap yapıyor ve ilk hata mesajını okumayı öğreniyorsun.

60–90 dk
Önce: Ders 0

Bu dersin sonunda

console.log ile ekrana metin ve sayı yazdırabilirsin
Metin ile sayıyı ayırt edip tırnak kuralını doğru uygulayabilirsin
let ve const ile değişken oluşturup değerini güncelleyebilirsin
Dört işlem ve kalan (%) ile oyun hesapları yapabilirsin
Bir hata mesajında dosyayı, satırı, hata türünü ve açıklamayı bulabilirsin
Çalışmanı Git ile ilk kez kaydedebilirsin

Bu sayfada

Program yukarıdan aşağı çalışır
console.log: ekrana yazdırmak
Tırnak kuralı: bu dersin en önemli kuralı
Değişken: etiketli kutu
= eşittir değil, "koy" demek
let mi, const mı?
Hesap yapmak
Metinleri birleştirmek
Yorum satırı: kendine not
Hata mesajı okumak
Sık hatalar
Görevler
Kendini sına
Kayıt noktası: ilk commit

Bu derste ilk gerçek programını yazıyorsun. Ekrana bir şeyler yazdırmayı, bilgileri değişken denen kutulara koymayı, onlarla hesap yapmayı ve en önemlisi, bir şey ters gittiğinde hata mesajını okumayı öğreneceksin. Son maddeyi küçümseme: yazılımcıların günü kod yazmaktan çok hata okumakla geçer.

Program yukarıdan aşağı çalışır

Program, bilgisayara verdiğin sıralı komutlar listesidir. Bilgisayar bu listeyi en üst satırdan başlayıp aşağı doğru, satır satır yerine getirir. Bir satır bitmeden sonrakine geçmez.

VS Code'un solundaki dosya listesinde (Explorer) boş bir yere sağ tıkla, New File seç ve dosyaya ders1.js adını ver. Sonra içine şu üç satırı kendi elinle yaz. Kopyalayıp yapıştırma: parmaklarının da bu işaretlere alışması gerekiyor.

ders1.js — ogren — Visual Studio Code

ders1.js

1console.log("Hoş geldin")2console.log("Maç başlıyor")3console.log("İyi oyunlar")

PROBLEMSOUTPUTDEBUG CONSOLETERMINAL

PS C:\kod\ogren> node ders1.jsHoş geldinMaç başlıyorİyi oyunlar

Ln 1, Col 1Spaces: 4UTF-8JavaScript

Üstte dosya, altta terminal. node ders1.js komutu, Node'a "bu dosyayı baştan sona çalıştır" der.

Dosyayı kaydet (Ctrl+S), terminale node ders1.js yaz ve Enter'a bas. Üç satır, yazdığın sırayla ekrana gelir.

Şekil 1.1 Her satır sırayla çalışır ve terminale bir satır yazar.

Şimdi son satırı kesip en üste taşı ve yeniden çalıştır. Çıktının sırası da değişecek. Program tam olarak yazdığını, yazdığın sırayla yapar.

console.log: ekrana yazdırmak

console.log(...) "parantezin içindekini terminale yaz" demektir. Şimdilik onu tek parça bir komut gibi ezberle; parçalarının ne anlama geldiği aşağıda.

Şekil 1.2 console.log komutunun parçaları.

Parantezin içine iki tür şey koyabilirsin:

Metin: tırnak içinde yazılan her şey. "Merhaba", "Ahri", "3 kill aldın".
Sayı: tırnaksız rakamlar. 100, 3.5, -20.

ders1.js

1console.log("Ahri")2console.log(100)3console.log("100")4console.log(5 + 3)5console.log("5 + 3")

Çıktı

Ahri10010085 + 3

Son iki satıra dikkat et. Tırnaksız 5 + 3 bir hesaptır; JavaScript hesabı yapar ve 8 yazar. Tırnak içindeki "5 + 3" ise yalnızca yazıdır, olduğu gibi basılır. 100 ile "100" ekranda aynı görünür ama biri sayı, öteki metin; farkı birazdan önem kazanacak.

Tırnak kuralı: bu dersin en önemli kuralı

Şunu aklına kazı:

Tırnak içi harfi harfine metindir. JavaScript içine bakmaz.
Tırnaksız sözcük bir addır. JavaScript o adla açılmış bir kutu (değişken) arar.

Yani console.log("hp") ekrana hp yazar. console.log(hp) ise "hp adlı kutunun içindekini yaz" demektir. Böyle bir kutu yoksa program hata verir:

ders1.js

1console.log(hp)

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1console.log(hp)            ^ ReferenceError: hp is not defined    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:1:13)    ... Node.js v24.20.0

ReferenceError: hp is not defined "hp tanımlı değil" demek: JavaScript hp adında bir kutu aradı, bulamadı. En sık göreceğin hata budur. Hata mesajlarının nasıl okunduğunu dersin sonuna doğru adım adım anlatıyoruz.

JavaScript✗ Yanlış

console.log(Merhaba)

JavaScript✓ Doğru

console.log("Merhaba")

Değişken: etiketli kutu

Diyelim ki bir programda Ahri'nin canını (100) on farklı yerde kullanıyorsun. Can değişince on yeri tek tek düzeltmen gerekir; birini unutursan program yanlış çalışır. Bunun yerine değeri bir kez bir kutuya koyar, kutuya bir ad verirsin. Sonra hep adını kullanırsın. Bu kutuya değişken denir.

ders1.js

1let hp = 1002console.log(hp)3console.log("Ahri'nin canı: " + hp)

Çıktı

100Ahri'nin canı: 100

İlk satır şunu söyler: "hp adında yeni bir kutu aç ve içine 100 koy." Sonraki satırlarda hp yazdığın her yerde JavaScript kutuyu açıp içindeki 100'ü kullanır.

Şekil 1.3 Değişken, üzerinde etiket olan bir kutudur. Etiket kutunun adı, içindeki de değeri.

Değişken oluşturma kalıbı

Her değişken aynı kalıpla oluşturulur. Dört parçası var ve hiçbiri atlanamaz:

Parça	Örnek	Anlamı
anahtar sözcük	`let`	"yeni bir kutu açıyorum"
ad	`hp`	kutunun etiketi
eşittir	`=`	"içine şunu koy"
değer	`100`	kutuya konan şey

= işaretini unutmak çok sık yapılan bir hatadır:

ders1.js

1let hp 100

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1let hp 100       ^^^ SyntaxError: Unexpected number    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Unexpected number "beklenmeyen sayı" demek. JavaScript let hp'den sonra ya = ya da satır sonu bekliyordu; karşısına 100 çıkınca ne yapacağını bilemedi. ^^^ işaretleri tam da o sayının altında duruyor.

İyi ad seçmek

Harfle başla, boşluk kullanma: oyuncuAdi olur; oyuncu adi ve 2oyuncu olmaz.
Birden çok sözcüğü camelCase ile birleştir: ilk sözcük küçük, sonrakilerin ilk harfi büyük: kalanCan, toplamAltin.
Adlarda Türkçe harf kullanma (ı, ş, ğ, ü, ö, ç). JavaScript buna izin verir, ama başka klavyeden çalışan biri adını yazamaz, bazı araçlar karıştırır ve dünyadaki kodların neredeyse hepsi İngilizce harflerle yazılır. Metinlerin içinde ("Ahri'nin canı") Türkçe harf serbest.
Büyük-küçük harf farklıdır: hp ile Hp iki ayrı ad. let hp = 100 yazıp console.log(Hp) dersen ReferenceError: Hp is not defined alırsın.
Anlamlı ad seç: x yerine hasar. Kod, yazıldığından çok daha fazla okunur.

`=` eşittir değil, "koy" demek

Matematikte = "eşittir" demek. JavaScript'te tek = işareti "sağdakini hesapla, soldaki kutuya koy" anlamına gelir. Bu yüzden şu satır matematikte saçma, programcılıkta tamamen normaldir:

ders1.js

1let hp = 1002hp = hp - 103console.log(hp)

Çıktı

İkinci satırı sağdan sola oku:

Şekil 1.4 hp = hp - 10 üç adımda çalışır: önce sağ taraf hesaplanır, sonra sonuç soldaki kutuya konur.

İkinci satırda let yok, çünkü kutu zaten var; sen var olan kutunun içini değiştiriyorsun. Aynı kutuyu ikinci kez let ile açmaya kalkarsan JavaScript itiraz eder:

ders1.js

1let hp = 1002let hp = 90

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:2let hp = 90    ^ SyntaxError: Identifier 'hp' has already been declared    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Identifier 'hp' has already been declared: "hp adı zaten tanımlandı". Kural basit: let yalnızca kutuyu ilk açarken yazılır.

Hesaplamak yetmez, koymak gerekir

Aşağıdaki programın ne yazacağını önce kendin tahmin et, sonra çıktıya bak.

ders1.js

1let hp = 1002hp - 103console.log(hp)

Çıktı

İkinci satır 100 - 10 hesabını yaptı ama sonucu hiçbir yere koymadı; 90 havaya karıştı. Değeri değiştirmek istiyorsan mutlaka hp = hp - 10 yazmalısın.

let mi, const mı?

İki çeşit kutu var:

let: içi sonradan değişebilen kutu.
const: içine bir kez konan değerin değişemediği, mühürlü kutu. Adı İngilizce constant (sabit) sözcüğünden geliyor.

ders1.js

1const oyuncu = "Ahri"2let hp = 1003hp = hp - 254console.log(oyuncu + " hasar aldı, kalan can: " + hp)

Çıktı

Ahri hasar aldı, kalan can: 75

const kutunun içini değiştirmeye çalışırsan:

ders1.js

1const oyuncu = "Ahri"2oyuncu = "Lux"

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:2oyuncu = "Lux"       ^ TypeError: Assignment to constant variable.    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:2:8)    ... Node.js v24.20.0

Assignment to constant variable "sabit bir kutuya değer atamaya çalıştın" demek.

Şekil 1.5 let kutusunun içi değişebilir. const kutusu mühürlüdür.

Hesap yapmak

JavaScript bir hesap makinesi gibi de çalışır:

İşaret	Anlamı	Örnek	Sonuç
`+`	toplama	`100 + 25`	`125`
`-`	çıkarma	`100 - 30`	`70`
`*`	çarpma	`45 * 3`	`135`
`/`	bölme	`90 / 4`	`22.5`
`%`	kalan	`17 % 5`	`2`

Çarpma işareti x değil yıldızdır (*), bölme işareti eğik çizgidir (/). Türkçe Q klavyede * tuşu 0'ın sağındadır, / için Shift+7'ye basarsın.

İşlem sırası okulda öğrendiğin gibidir: önce çarpma ve bölme, sonra toplama ve çıkarma. Önce yapılmasını istediğin kısmı parantez içine al:

ders1.js

1console.log(2 + 3 * 4)2console.log((2 + 3) * 4)

Çıktı

Bir oyun örneği: Ahri'nin 100 canı var ve her biri 12 hasar veren üç minyon ona vuruyor.

ders1.js

1let hp = 1002const minyonHasari = 123hp = hp - minyonHasari * 34console.log("Minyonlardan sonra can: " + hp)

Çıktı

Minyonlardan sonra can: 64

Üçüncü satırda önce 12 * 3 hesaplanır (36), sonra 100 - 36 (64), en son sonuç hp kutusuna konur.

Kalan işareti: `%`

% bölmeden artanı verir. 17 % 5 sonucu 2'dir, çünkü 17'nin içinde üç tane 5 var (15 eder), geriye 2 kalır. Neden işine yarasın? "Her 4. saldırı kritik vuruş" gibi kuralları onunla yazacaksın: saldırı sayısı 4'e tam bölünüyorsa kalan 0 olur. Şimdilik ne yaptığını bilmen yeter.

ders1.js

1console.log(17 % 5)2console.log(20 % 4)3console.log(7 % 10)

Çıktı

Bölmenin iki sürprizi

ders1.js

1console.log(10 / 3)2console.log(7 / 0)

Çıktı

3.3333333333333335Infinity

10 / 3 sonsuza kadar süren bir sayı. Bilgisayar bir yerde keser; sondaki 5 o kesmenin izi. Sayıları yuvarlamayı Ders 9'da öğreneceksin.
Sıfıra bölmek hata vermez, Infinity (sonsuz) çıkar. Programında Infinity görürsen bir yerde sıfıra böldüğünü anla.

Metinleri birleştirmek

+ iki sayının arasındayken toplar, iki metnin arasındayken onları yan yana yapıştırır:

ders1.js

1console.log("Ahri" + "dead")2console.log("Ahri" + " " + "dead")3console.log("Ahri " + "dead")

Çıktı

AhrideadAhri deadAhri dead

JavaScript araya kendiliğinden boşluk koymaz. Boşluk istiyorsan tırnağın içine sen koyarsın. Metinle değişkeni birleştirirken de aynı kural geçerli:

ders1.js

1const oyuncu = "Lux"2let altin = 3003console.log(oyuncu + " şu an " + altin + " altına sahip")

Çıktı

Lux şu an 300 altına sahip

" şu an " metninin başındaki ve sonundaki boşluklara bak. Onlar olmasaydı çıktı Luxşu an300 altına sahip olurdu.

Metin + sayı = metin

+'nın bir yanında metin varsa JavaScript ikisini de metin sayıp yapıştırır:

ders1.js

1console.log("5" + 3)2console.log(5 + 3)

Çıktı

"5" tırnak içinde olduğu için metindir; 3 onun yanına yapıştırılır ve 53 çıkar. Sayılarla hesap yapacaksan tırnak kullanma.

Yorum satırı: kendine not

// ile başlayan her şey yorumdur. JavaScript o kısmı tamamen görmezden gelir; bu satırlar sana ve kodunu okuyacak diğer insanlara bırakılan notlardır.

ders1.js

1// Ahri'nin başlangıç değerleri2let hp = 1003let altin = 300 // dükkâna girmeden önce4 5// console.log("bu satır çalışmaz")6console.log(hp, altin)

Çıktı

100 300

Yorumun ikinci kullanımı: bir satırı silmeden geçici olarak kapatmak. Satırın başına // koyarsın, satır çalışmaz; işareti kaldırınca geri gelir. VS Code'da satırı seçip menüden Edit → Toggle Line Comment ile de yapabilirsin. Menüde yanında yazan kısayolu öğrenirsen hız kazanırsın.

Hata mesajı okumak

Program yazarken hata alacaksın. Sen de, on yıllık yazılımcı da, her gün. Fark şu: deneyimli biri mesajı okuyup bir dakikada düzeltir, yeni başlayan ise kırmızı yazıyı görünce paniğe kapılır. Okumayı öğrenirsen hata mesajı, neyin nerede bozulduğunu söyleyen bir yol tarifine dönüşür.

Şu programı yaz ve çalıştır. Bilerek hatalı:

ders1.js

1console.log("1. satır çalıştı")2console.log("2. satır çalıştı")3console.log(can)4console.log("4. satır çalıştı")

Hata çıktısı

1. satır çalıştı2. satır çalıştıC:\kod\ogren\ders1.js:3console.log(can)            ^ ReferenceError: can is not defined    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:3:13)    ... Node.js v24.20.0

Şekil 1.6 Bir hata mesajının parçaları. Yukarıdan aşağı okunur.

Hata okumanın dört adımı:

Yer: En üstteki dosya:satır kısmına bak (ders1.js:3). Hata 3. satırda.
Nokta: Altındaki satır o satırın kopyasıdır; ^ işareti sorunlu yerin tam altındadır (can).
Tür: İki noktadan önceki sözcük hatanın türüdür (ReferenceError).
Açıklama: İki noktadan sonrası ne olduğunu söyler: can is not defined, yani "can tanımlı değil". İngilizce cümleyi çevir; birkaç kalıbı öğrenince çevirmeye gerek kalmayacak.

at … ile başlayan satırlar, hatanın programın içinde hangi yoldan geldiğini gösterir. Şimdilik onları görmezden gel. En alttaki Node.js v24… ise kullandığın Node sürümüdür.

Hata türleri: ilk üçü

Tür	Ne demek	Örnek
`SyntaxError`	Yazım (dilbilgisi) hatası. Kod JavaScript'in kurallarına uymuyor.	tırnağı kapatmamak, `=` unutmak
`ReferenceError`	Tanınmayan ad. Olmayan bir kutuyu kullandın.	`console.log(can)`, `Console.log(...)`
`TypeError`	Yanlış kullanım. Var olan bir şeyle yapılamayacak bir iş yaptın.	`const` kutuyu değiştirmek

Program hatada nerede durur?

Yukarıdaki örnekte 1. ve 2. satırlar çalıştı, program 3. satırda durdu, 4. satır hiç çalışmadı. ReferenceError ve TypeError böyledir: program hataya kadar çalışır.

SyntaxError farklıdır. Şimdi aynı dosyada 3. satırdaki tırnağı kapatmayı unut:

ders1.js

1console.log("1. satır çalıştı")2console.log("2. satır çalıştı")3console.log("3. satır çalıştı)4console.log("4. satır çalıştı")

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:3console.log("3. satır çalıştı)            ^^^^^^^^^^^^^^^^^^ SyntaxError: Invalid or unexpected token    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Bu sefer hiçbir satır çalışmadı, 1. satır bile. Çünkü Node programı başlatmadan önce dosyanın tamamını okuyup dilbilgisi kurallarına uyup uymadığına bakar. Bir yazım hatası bulursa programı hiç başlatmaz.

Şekil 1.7 ReferenceError hatanın olduğu satıra kadar çalışır. SyntaxError programı hiç başlatmaz.

Sık hatalar

Bu derste karşılaşabileceğin hatalar. Bir hata aldığında buraya ya da bütün derslerin hatalarının toplandığı hata rehberine bak.

Sık hataReferenceError: Hp is not defined

Ne zaman çıkar? Bir değişkenin adını oluşturduğundan farklı yazınca. Büyük-küçük harf de farklılık sayılır.

ders1.js

1let hp = 1002console.log(Hp)

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:2console.log(Hp)            ^ ReferenceError: Hp is not defined    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:2:13)    ... Node.js v24.20.0

Nasıl düzelir? Adı, let ya da const ile oluşturduğun satırdakiyle harfi harfine aynı yaz. VS Code yazarken ad önerir; önerinin üstüne Enter'a basarsan yazım hatası yapmazsın. Aynı hata, metnin tırnağını unutunca da çıkar: console.log(Merhaba) yazarsan Merhaba is not defined alırsın.

Sık hataReferenceError: Console is not defined

Ne zaman çıkar? console'u büyük harfle yazınca. JavaScript için Console ile console ayrı adlardır ve Console diye bir şey yoktur.

ders1.js

1Console.log("Merhaba")

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1Console.log("Merhaba")^ ReferenceError: Console is not defined    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:1:1)    ... Node.js v24.20.0

Nasıl düzelir? console her zaman küçük harfle yazılır.

Sık hataTypeError: console.lg is not a function

Ne zaman çıkar? log sözcüğünü yanlış yazınca (lg, lgo, Log).

ders1.js

1console.lg("Merhaba")

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1console.lg("Merhaba")        ^ TypeError: console.lg is not a function    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders1.js:1:9)    ... Node.js v24.20.0

Nasıl düzelir? console var ama onun içinde lg diye bir komut yok; mesaj "console.lg bir fonksiyon değil" diyor. Doğrusu console.log. Fonksiyon sözcüğünü Ders 3'te öğreneceksin, şimdilik "komut" diye düşün.

Sık hataSyntaxError: missing ) after argument list

Ne zaman çıkar? Açtığın parantezi kapatmayı unutunca.

ders1.js

1console.log("Merhaba"

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1console.log("Merhaba"            ^^^^^^^^^ SyntaxError: missing ) after argument list    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Nasıl düzelir? Mesaj açıkça söylüyor: "parantezin içindekilerden sonra ) eksik". Her ( bir ) ile kapanmalı. VS Code eşleşen parantezleri aynı renge boyar; imleci bir parantezin yanına koyduğunda eşi de vurgulanır.

Sık hataSyntaxError: Invalid or unexpected token

Ne zaman çıkar? Tırnağı açıp kapatmayınca ya da kıvrık (akıllı) tırnak “ ” kullanınca. Token, JavaScript'in okuduğu en küçük parça demek; mesaj "geçersiz ya da beklenmeyen bir parça buldum" diyor.

ders1.js

1const sampiyon = "Annie

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1const sampiyon = "Annie                 ^^^^^^ SyntaxError: Invalid or unexpected token    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Nasıl düzelir? ^ işaretlerinin başladığı yerdeki tırnağı bul ve metnin sonunda kapat. Kıvrık tırnak kullandıysan sil, klavyeden düz " yaz. Kıvrık tırnakta ^ işareti hiç görünmeyebilir; o zaman satırdaki tırnaklara tek tek bak.

Sık hataSyntaxError: Unexpected number

Ne zaman çıkar? Değişken oluştururken = işaretini unutunca: let hp 100. Yukarıda, değişken oluşturma kalıbı bölümünde gördün.

Nasıl düzelir? Kalıbı hatırla: anahtar sözcük, ad, =, değer. Doğrusu let hp = 100.

Sık hataSyntaxError: Identifier 'hp' has already been declared

Ne zaman çıkar? Aynı adla ikinci kez let (ya da const) yazınca.

Nasıl düzelir? Kutu bir kez açılır. Değerini değiştirirken let yazma: hp = 90.

Sık hataTypeError: Assignment to constant variable.

Ne zaman çıkar? const ile açtığın kutunun değerini değiştirmeye çalışınca.

Nasıl düzelir? O değer gerçekten değişecekse kutuyu let ile aç. Değişmemesi gerekiyorsa değiştiren satırı sil: JavaScript seni tam da bu yanlışı yakalamak için uyardı.

Sık hataÇıktı değişmiyor (kaydedilmemiş dosya)

Ne zaman çıkar? Kodu değiştirdin, çalıştırdın ama ekranda hâlâ eski çıktı var. Hata mesajı yok, ama program sanki seni dinlemiyor.

Nasıl düzelir? Dosya büyük ihtimalle kaydedilmemiş. Sekmedeki ● işaretine bak; Ctrl+S ile kaydet ya da File → Auto Save'i aç. Başka bir sebep: terminalde yanlış dosyayı çalıştırıyor olabilirsin (node ders1.js yerine node merhaba.js mi yazdın?).

Görevler

Her görevi ders1.js dosyasında yap; önceki kodu sil ya da satırların başına // koy. Önce kendin dene, takılırsan ipuçlarını sırayla aç. Çözüme en son bak.

Görev 1

Kendini tanıt

Ekrana üç satır yazdıran bir program yaz: adın, en sevdiğin şampiyon ve oyunda hangi koridorda oynadığın. Çıktın şuna benzesin (kendi bilgilerinle):

Metin

Adım: DenizŞampiyonum: GarenKoridorum: Üst koridor

İpucu 1

Her satır için bir console.log gerekiyor. Yazdırdığın şeyler metin; tırnakları unutma.

Çözümü göster

ders1.js

1console.log("Adım: Deniz")2console.log("Şampiyonum: Garen")3console.log("Koridorum: Üst koridor")

Çıktı

Adım: DenizŞampiyonum: GarenKoridorum: Üst koridor

Görev 2

Mana harcamak

mana adında bir değişken oluştur, içine 250 koy ve ekrana Mana: 250 yazdır. Sonra bir yetenek kullandığını düşün: manadan 70 düş ve Kalan mana: 180 yazdır. 180 sayısını elle yazmak yok; hesabı JavaScript yapsın.

İpucu 1

Değeri değişecek bir kutu için hangi anahtar sözcük kullanılıyordu: let mi, const mı?

İpucu 2

Düşme işlemi mana = mana - 70. Metinle değişkeni + ile birleştirirsin: "Mana: " + mana.

Çözümü göster

ders1.js

1let mana = 2502console.log("Mana: " + mana)3mana = mana - 704console.log("Kalan mana: " + mana)

Çıktı

Mana: 250Kalan mana: 180

Görev 3

Dükkân hesabı

Bir kılıç 450 altın, sende 1000 altın var. İki kılıç alıyorsun. Kılıcın fiyatını const, altınını let ile tut; kalan altını hesaplayıp şunu yazdır:

Metin

2 kılıç aldın, kalan altın: 100

İpucu 1

İki kılıcın toplam fiyatı kilicFiyati * 2. Bunu altından düşmen gerekiyor.

İpucu 2

altin = altin - kilicFiyati * 2 satırında önce çarpma yapılır, sonra çıkarma. Parantez gerekmez ama koymak da yanlış olmaz.

Çözümü göster

ders1.js

1const kilicFiyati = 4502let altin = 10003altin = altin - kilicFiyati * 24console.log("2 kılıç aldın, kalan altın: " + altin)

Çıktı

2 kılıç aldın, kalan altın: 100

Sınır denemesi: altin değerini 900 yapıp çalıştır, 0 çıkmalı. 800 yaparsan -100 çıkar; yani program "paran yetmiyor" demiyor, eksiye düşüyor. Bunu engellemek için programın karar vermesi gerekiyor: Ders 2'nin konusu.

Görev 4

Hata avı

Aşağıdaki programda üç hata var. Gözle aramadan, yalnızca hata mesajlarını okuyarak düzelt: çalıştır, mesajı oku, ilk hatayı düzelt, yeniden çalıştır.

ders1.js✗ Yanlış

1const oyuncu = "Jinx2let seviye 13Console.log(oyuncu + " seviye " + seviye)

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:1const oyuncu = "Jinx               ^^^^^ SyntaxError: Invalid or unexpected token    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Hepsini düzeltince çıktı Jinx seviye 1 olmalı.

İpucu 1

İlk mesaj 1. satırı gösteriyor ve ^^^^^ işaretleri "Jinx'in altında. Tırnak açılmış ama…

İpucu 2

İkinci mesaj Unexpected number olacak. Değişken kalıbında hangi parça eksik?

İpucu 3

Üçüncü mesaj bir ReferenceError. JavaScript hangi adı tanımadığını söylüyor; o adın harflerine dikkatle bak.

Çözümü göster

ders1.js

1const oyuncu = "Jinx"2let seviye = 13console.log(oyuncu + " seviye " + seviye)

Çıktı

Jinx seviye 1

Sırasıyla gelen mesajlar: SyntaxError: Invalid or unexpected token (kapanmamış tırnak), SyntaxError: Unexpected number (eksik =), ReferenceError: Console is not defined (büyük C).

Görev 5

Altın paylaşımı

Takımınız bir ejderhadan 1234 altın kazandı ve beş kişi eşit paylaşacak. Bölünemeyen artık altın kimseye verilmeyecek. Şunu yazdıran bir program yaz:

Metin

Her oyuncuya 246 altın düşer, 4 altın artar

246 ve 4'ü elle yazmak yok, ikisini de JavaScript hesaplasın. Bu derste öğrendiğin işaretler yeterli.

İpucu 1

Artan altını bulmak için % kullan: 1234 % 5.

İpucu 2

1234 / 5 sonucu 246.8 verir; küsurat istemiyoruz. Artan altını önce toplamdan çıkarırsan kalan sayı 5'e tam bölünür.

İpucu 3

const kisiBasi = (toplam - artan) / 5 gibi bir satır. Parantez neden gerekli, düşün.

Çözümü göster

ders1.js

1const toplamAltin = 12342const oyuncuSayisi = 53const artan = toplamAltin % oyuncuSayisi4const kisiBasi = (toplamAltin - artan) / oyuncuSayisi5console.log("Her oyuncuya " + kisiBasi + " altın düşer, " + artan + " altın artar")

Çıktı

Her oyuncuya 246 altın düşer, 4 altın artar

Sınır denemesi: toplamAltin değerini 1235 yap; 247 ve 0 çıkmalı. 3 yaparsan 0 ve 3 çıkar: kimseye altın düşmez, hepsi artar. Programın bu durumları da doğru hesapladığını kendin gör.

Kendini sına

Soru 1

Bu program ne yazar?

JavaScript

console.log("5 + 5")console.log(5 + 5)

Cevabı göster

İlk satır 5 + 5 yazar, çünkü tırnak içindeki her şey olduğu gibi basılır. İkinci satır 10 yazar, çünkü tırnaksız ifade bir hesaptır.

Soru 2

Hangi satır hata verir, hangi türde?

JavaScript

const sampiyon = "Garen"let can = 620can = can - 120sampiyon = "Darius"

Cevabı göster

4. satır TypeError: Assignment to constant variable. verir. sampiyon kutusu const ile açıldı, değeri değiştirilemez. can ise let olduğu için 3. satırda değiştirilmesi sorun değil.

Soru 3

altin en sonunda kaç olur?

JavaScript

let altin = 10altin = altin + 5altin = altin * 2console.log(altin)

Cevabı göster

30. Önce 10 + 5 ile 15 olur, sonra 15 * 2 ile 30.

Soru 4

Bu program ne yazar? Dikkat, tuzak var.

JavaScript

let hp = 100hp - 30console.log(hp)

Cevabı göster

100. İkinci satır 100 - 30 hesabını yapar ama sonucu hiçbir kutuya koymaz. hp'yi değiştirmek için hp = hp - 30 yazmak gerekirdi.

Soru 5

Mesajı oku: hata hangi satırda, türü ne, ne diyor?

Hata çıktısı

C:\kod\ogren\ders1.js:7console.log(toplamHasar)            ^ ReferenceError: toplamHasar is not defined

Cevabı göster

Hata ders1.js dosyasının 7. satırında. Türü ReferenceError. toplamHasar is not defined diyor: JavaScript toplamHasar adında bir kutu bulamadı. Ya bu değişken hiç oluşturulmadı ya da başka türlü yazıldı (toplamhasar, toplamHasr…).

Soru 6

17 % 4 kaçtır? 16 % 4 kaçtır?

Cevabı göster

17 % 4 sonucu 1'dir: 17'nin içinde dört tane 4 var (16 eder), 1 artar. 16 % 4 ise 0'dır, çünkü 16, 4'e tam bölünür.

Soru 7

Oyuncunun adı ve oyuncunun altını için let mi const mı kullanırdın?

Cevabı göster

Oyuncunun adı maç boyunca değişmez: const. Altın sürekli değişir: let. Kural: önce const, değişmesi gerekiyorsa let.

Özet

Program yukarıdan aşağı, satır satır çalışır. node dosya.js dosyayı çalıştırır; önce kaydetmeyi unutma.
console.log(...) parantezin içindekini terminale yazar.
Tırnak içi metindir, olduğu gibi yazılır. Tırnaksız sözcük bir addır; JavaScript o adda bir kutu arar.
Değişken etiketli bir kutudur: let hp = 100. Kalıp: anahtar sözcük, ad, =, değer.
= "sağı hesapla, sola koy" demektir: hp = hp - 10. let yalnız kutuyu ilk açarken yazılır.
const mühürlüdür. Önce const kullan, değişmesi gerekirse let'e çevir.
+ - * / %; önce çarpma ve bölme yapılır, parantez sırayı değiştirir. Metinle + yapıştırır, boşluğu sen koyarsın.
Hata okurken: dosya:satır → ^ işareti → hata türü → açıklama. SyntaxError programı hiç başlatmaz, diğerleri hataya kadar çalıştırır.

Kayıt noktası: ilk commit

Oyunlarda zor bir bölümden önce kayıt alırsın; işler kötü giderse oradan devam edersin. Git kodun için aynı şeyi yapar: istediğin anda dosyalarının o anki hâlini kaydeder. Bu kayıtlara commit denir. İleride bir şeyi bozarsan eski bir kayda bakabilir, neyin değiştiğini görebilirsin.

Git'i Ders 7'de ayrıntılı öğreneceksin. Şimdilik üç komut yeter. VS Code terminalinde, C:\kod\ogren klasöründeyken:

Ders 1'in kaydı

Terminal — PowerShell

PS C:\kod\ogren> git initInitialized empty Git repository in C:/kod/ogren/.git/PS C:\kod\ogren> git add .PS C:\kod\ogren> git commit -m "Ders 1: ilk program ve değişkenler"[master (root-commit) c211481] Ders 1: ilk program ve değişkenler 2 files changed, 6 insertions(+) create mode 100644 ders1.js create mode 100644 merhaba.js

git init: bu klasörde Git'i başlat. Bir klasörde yalnızca bir kez yapılır.
git add .: klasördeki değişiklikleri kayda hazırla. Sondaki nokta "bu klasördeki her şey" demek.
git commit -m "…": kaydı al. Tırnak içindeki mesaj bu kaydın açıklaması; ne yaptığını kısaca yaz.

Senin çıktındaki harf-rakam karışımı kod (c211481) farklı olacak; her kaydın kendine özgü bir kimliği vardır.

Sık hataAuthor identity unknown

Ne zaman çıkar? Git'e adını ve e-postanı hiç söylemediysen ilk commit'te çıkar.

Terminal — PowerShell

PS C:\kod\ogren> git commit -m "Ders 1: ilk program ve değişkenler"Author identity unknown *** Please tell me who you are. Run   git config --global user.email "you@example.com"  git config --global user.name "Your Name" to set your account's default identity.Omit --global to set the identity only in this repository. fatal: unable to auto-detect email address (got 'Deniz@MASAUSTU.(none)')

Nasıl düzelir? Mesaj ne yapacağını yazıyor: iki git config komutunu kendi adın ve e-postanla çalıştır, sonra commit'i tekrarla. Ders 0'da bu ayarı yaptıysan bu hatayı görmezsin.

Terminal — PowerShell

PS C:\kod\ogren> git config --global user.name "Adın Soyadın"PS C:\kod\ogren> git config --global user.email "eposta@ornek.com"

Bir sonraki derste programına karar vermeyi öğreteceksin: can sıfıra indiyse "öldün" yazmak, altın yetiyorsa eşyayı almak gibi. Yani if ve else.

Bu dersi bitirdimİşaret yalnızca bu tarayıcıda saklanır, kimseye gönderilmez.

#Program yukarıdan aşağı çalışır

#console.log: ekrana yazdırmak

#Tırnak kuralı: bu dersin en önemli kuralı

#Değişken: etiketli kutu

#Değişken oluşturma kalıbı

#İyi ad seçmek

#= eşittir değil, "koy" demek

#let mi, const mı?

#Hesap yapmak

#Kalan işareti: %

#Bölmenin iki sürprizi

#Metinleri birleştirmek

#Yorum satırı: kendine not

#Hata mesajı okumak

#Hata türleri: ilk üçü

#Program hatada nerede durur?

#Sık hatalar

#Görevler

Kendini tanıt

Mana harcamak

Dükkân hesabı

Hata avı

Altın paylaşımı

#Kendini sına

#Kayıt noktası: ilk commit

Program yukarıdan aşağı çalışır

console.log: ekrana yazdırmak

Tırnak kuralı: bu dersin en önemli kuralı

Değişken: etiketli kutu

Değişken oluşturma kalıbı

İyi ad seçmek

`=` eşittir değil, "koy" demek

let mi, const mı?

Hesap yapmak

Kalan işareti: `%`

Bölmenin iki sürprizi

Metinleri birleştirmek

Yorum satırı: kendine not

Hata mesajı okumak

Hata türleri: ilk üçü

Program hatada nerede durur?

Sık hatalar

Görevler

Kendini sına

Kayıt noktası: ilk commit