Blok 5 projesi: veritabanlı API

Blok 4'ün sonunda takım API'n internetteydi ama verisini bir JSON dosyasında tutuyordu. Blok 5'te veritabanını öğrendin: tablolar, sorgular, ilişkiler, transaction ve Node'dan bağlanmak. Bu derste ikisini birleştiriyorsun: aynı API, aynı adresler, aynı JSON yanıtlar; arkasında ise PostgreSQL. Dersin sonunda dört ilişkili tablon, eski veriyi taşıyan bir betiğin, sayfalamayı ve aramayı veritabanına yaptıran bir listen, takımı tek seferde kuran bir uç noktan ve Render'da kalıcı verisiyle çalışan bir API'n olacak.

#Plan: dışarıdan aynı, içeriden yeni

Takım API'ni kullanan programlar var: Ders 25'teki gibi bir web sayfası, bir arkadaşının Discord botu, belki bir telefon uygulaması. Hepsi senin adreslerine istek atıyor ve gelen JSON'un belli bir biçimde olmasına güveniyor. Veriyi dosyadan veritabanına taşırken onları bozmamak gerekiyor. Arka plandaki değişiklik dışarıdan fark edilmemeli; fark edilecekse de bilerek ve duyurarak.

Birkaç şeyi bilerek değiştireceğiz: listedeki takımlar özet olarak gelecek, aynı kullanıcı adı iki takımda olamayacak, kullanılan bir şampiyonu silmek 409 alacak. Her birinin sebebini yeri gelince göreceksin ve README'ye yazacaksın. Projenin yapılacaklar listesi:

1. Şema: dört tablo, schema.sql ve onu çalıştıran kur.js.
2. Taşıma: veri.json'daki takımları temizleyerek tablolara aktaran tasi.js.
3. Uç noktalar: her uç nokta dosya yerine SQL ile çalışacak, JSON biçimi korunacak.
4. Hata çevirisi: Ders 37'deki çeviriyi getirip bu projede çıkan yeni kodları ekleyeceksin.
5. Liste: sayfalama ve arama dosyadaki dizide değil, veritabanında yapılacak.
6. Takım kurmak: takım, oyuncular ve şampiyonlar tek transaction'da.
7. Yayına alma: Neon'da canlı veritabanı, Render'da DATABASE_URL.

Dersin sonunda klasörün şöyle görünecek:

takim-api/├── .env              PORT ve DATABASE_URL (Git'e girmez)├── .env.canli        canlı veritabanının dizesi (Git'e girmez)├── .gitignore├── package.json├── package-lock.json├── README.md├── veri.json         eski veri: taşımanın kaynağı├── schema.sql        tabloların tanımı├── db.js             bağlantı havuzu (Ders 37)├── kur.js            schema.sql'i çalıştırır├── tasi.js           veri.json'ı tablolara taşır├── dogrula.js        gelen veriyi denetler (Ders 32)├── hatalar.js        Postgres hatalarını HTTP'ye çevirir (Ders 37)├── sunucu.js         Express uygulaması└── istekler/         curl.exe ile göndereceğin JSON gövdeleri

#Başlangıç: veri.json

Ders 32'nin sonunda denemelerden sonra veri.json'u git restore ile ilk hâline döndürmüştün: altı takım, hiç silinmiş kayıt yok, her şey kurallara uygun. Gerçek bir API'nin dosyası öyle kalmaz. Taşıma betiğini gerçekçi bir dosyayla denemek için veri.json'un içeriğini aşağıdakiyle değiştir. İlk altı takım seninkiyle aynı, numaraları da.

1{2  "sonId": 10,3  "sampiyonlar": [4    "Ahri", "Annie", "Brand", "Garen", "Jinx", "Lee Sin", "Lux",5    "Morgana", "Sona", "Teemo", "Thresh", "Vi", "Yasuo", "Zed"6  ],7  "takimlar": [8    {9      "id": 1,10      "ad": "Gece Kurtları",11      "olusturulma": "2026-09-01T18:30:00.000Z",12      "oyuncular": [13        { "kullaniciAdi": "deniz", "rol": "orta" },14        { "kullaniciAdi": "ece", "rol": "destek" }15      ],16      "sampiyonlar": ["Ahri", "Lux", "Garen"]17    },18    {19      "id": 2,20      "ad": "Mavi Ejderler",21      "olusturulma": "2026-09-02T09:15:00.000Z",22      "oyuncular": [23        { "kullaniciAdi": "mert", "rol": "alt" },24        { "kullaniciAdi": "selin", "rol": "orman" }25      ],26      "sampiyonlar": ["Jinx", "Thresh", "Lux"]27    },28    {29      "id": 3,30      "ad": "Baron Avcıları",31      "olusturulma": "2026-09-03T20:00:00.000Z",32      "oyuncular": [33        { "kullaniciAdi": "kaan", "rol": "orman" },34        { "kullaniciAdi": "zeynep", "rol": "üst" }35      ],36      "sampiyonlar": ["Yasuo", "Lee Sin"]37    },38    {39      "id": 4,40      "ad": "Kuzey Rüzgarı",41      "olusturulma": "2026-09-05T11:45:00.000Z",42      "oyuncular": [43        { "kullaniciAdi": "arda", "rol": "üst" },44        { "kullaniciAdi": "ipek", "rol": "orta" }45      ],46      "sampiyonlar": ["Annie", "Teemo"]47    },48    {49      "id": 5,50      "ad": "Ateş Kuşları",51      "olusturulma": "2026-09-09T19:40:00.000Z",52      "oyuncular": [53        { "kullaniciAdi": "cem", "rol": "orta" },54        { "kullaniciAdi": "elif", "rol": "destek" }55      ],56      "sampiyonlar": ["Annie", "Brand"]57    },58    {59      "id": 6,60      "ad": "Kurt Sürüsü",61      "olusturulma": "2026-09-12T21:10:00.000Z",62      "oyuncular": [63        { "kullaniciAdi": "ozan", "rol": "üst" },64        { "kullaniciAdi": "irem", "rol": "orman" }65      ],66      "sampiyonlar": ["Teemo", "Yasuo"]67    },68    {69      "id": 8,70      "ad": "Kristal Kalkan",71      "olusturulma": "2026-09-20T16:20:00.000Z",72      "oyuncular": [73        { "kullaniciAdi": "burak", "rol": "destek" },74        { "kullaniciAdi": "defne", "rol": "alt" }75      ],76      "sampiyonlar": ["lux ", "Garen"]77    },78    {79      "id": 9,80      "ad": "Son Vuruş",81      "olusturulma": "2026-09-24T13:05:00.000Z",82      "oyuncular": [83        { "kullaniciAdi": "emre", "rol": "alt" }84      ],85      "sampiyonlar": ["Jinx", "Ahri", "Jinx"]86    },87    {88      "id": 10,89      "ad": "Gölge Takımı",90      "olusturulma": "2026-10-01T08:00:00.000Z",91      "oyuncular": [],92      "sampiyonlar": []93    }94  ]95}

Bu, API'nin birkaç hafta yayında kaldıktan sonraki dosyası gibi: üç takım daha kurulmuş, 7 numaralı takım bir ara silinmiş, sonId sıradaki takıma 11 verecek. Bir de iki küçük kusur var; dosyayı elle düzenleyen biri gözden kaçırmış olsun. dogrula.js yalnız API'ye gelen istekleri denetliyordu; dosyayı elle değiştiren biri onun kurallarının hiçbirine takılmaz. Kusurları birazdan taşıma betiği bulacak. Ders 32'deki API bu dosyayı olduğu gibi gösteriyor:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/8{"id":8,"ad":"Kristal Kalkan","olusturulma":"2026-09-20T16:20:00.000Z","oyuncular":[{"kullaniciAdi":"burak","rol":"destek"},{"kullaniciAdi":"defne","rol":"alt"}],"sampiyonlar":["lux ","Garen"]}

Yeni API de tek takımı bu biçimde, aynı alan adlarıyla döndürecek.

#Şema tasarımı

JSON'da bir takım her şeyi içinde taşıyor: adını, oyuncularını, şampiyonlarını. Bir tabloda ise her hücre tek bir değer tutar; "oyuncular" diye bir hücreye bir liste sığmaz. Tasarımın ilk işi bu yüzden iç içe yapıyı açmak: hangi şeylerden söz ediyoruz, her biri nerede duracak, birbirlerine nasıl bağlanacaklar?

Adım adım gidelim:

1. Şeyleri bul. Dosyada üç tür şey var: takım, oyuncu, şampiyon. Her biri bir tablo olacak: takimlar, oyuncular, sampiyonlar.
2. Listeleri dışarı çıkar. Takımın oyuncular listesi ayrı bir tabloya gidiyor; her oyuncu satırı hangi takıma ait olduğunu takim_id ile söylüyor. Bir oyuncu tek takımda, bir takımda çok oyuncu: bire-çok ilişki.
3. Çoka-çoğu ara tabloyla kur. Bir takımda çok şampiyon, bir şampiyon çok takımda: ara tablo takim_sampiyonlari. Şampiyon adı yerine numarası yazılıyor; ad yalnız sampiyonlar tablosunda, tek bir yerde duruyor.
4. Adları çevir. JSON'daki kullaniciAdi, tabloda snake_case kuralıyla kullanici_adi oluyor. JSON'a geri dönerken takma adla camelCase'e çevireceksin; Ders 37'deki çift tırnak kuralı burada da geçerli.

Her tablonun sütunlarını ve aralarındaki bağları bir arada çizelim. Ders 36'daki şemaya benziyor, ama bu kez tablolar bu projenin:

Kararları tek tek yazalım. Her satırın arkasında bir soru var; aynı soruları ileride kendi projelerinde de soracaksın:

Proje klasöründe schema.sql adında bir dosya aç ve şemayı yaz:

1-- Takım API'sinin şeması. DİKKAT: ilk dört satır tabloları siler.2DROP TABLE IF EXISTS takim_sampiyonlari;3DROP TABLE IF EXISTS oyuncular;4DROP TABLE IF EXISTS sampiyonlar;5DROP TABLE IF EXISTS takimlar;6 7CREATE TABLE takimlar (8    id integer GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY,9    ad text NOT NULL CHECK (char_length(ad) BETWEEN 2 AND 40),10    olusturulma timestamptz NOT NULL DEFAULT now()11);12 13CREATE TABLE oyuncular (14    id integer GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY,15    kullanici_adi text NOT NULL UNIQUE,16    rol text NOT NULL CHECK (rol IN ('üst', 'orman', 'orta', 'alt', 'destek')),17    takim_id integer NOT NULL REFERENCES takimlar (id) ON DELETE CASCADE18);19 20CREATE TABLE sampiyonlar (21    id integer GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY,22    ad text NOT NULL UNIQUE23);24 25CREATE TABLE takim_sampiyonlari (26    takim_id integer NOT NULL REFERENCES takimlar (id)27        ON DELETE CASCADE,28    sampiyon_id integer NOT NULL REFERENCES sampiyonlar (id)29        ON DELETE RESTRICT,30    PRIMARY KEY (takim_id, sampiyon_id)31);32 33CREATE INDEX oyuncular_takim_id_idx ON oyuncular (takim_id);34CREATE INDEX takim_sampiyonlari_sampiyon_id_idx ON takim_sampiyonlari (sampiyon_id);

Dosyanın her parçasını önceki derslerden tanıyorsun. Üç noktaya dikkat:

• Silme sırası: DROP satırları, başka tabloyu gösteren tablolardan başlıyor. Ters sırada takimlar'ı önce silmeye kalksaydın Ders 36'daki cannot drop table ... because other objects depend on it hatasını alırdın.
• char_length(ad) metnin karakter sayısını verir; BETWEEN 2 AND 40 iki ucu da kapsar. Boş ve tek harfli adlar, kırk harften uzun adlar tabloya giremez.
• İndeksler: Ders 36'da yabancı anahtara Postgres'in kendiliğinden indeks açmadığını görmüştün. oyuncular.takim_id her takım ayrıntısında aranacak. Ara tablonun bileşik anahtarı takim_id ile başladığı için o sütundaki aramalar zaten hızlı; sampiyon_id ile arama için ayrı bir indeks açtık. "Lux hangi takımlarda?" sorusu bu sütunla sorulur; bir şampiyon silinmek istendiğinde RESTRICT de "bu şampiyonu kullanan satır var mı?" diye ara tabloyu tam bu sütunda arar.

#Ayrı bir Neon projesi ve geliştirme dalı

Tablolarını kuracağın yere karar ver. Ders 36'daki lig veritabanında takimlar, oyuncular, sampiyonlar ve takim_sampiyonlari adlı tablolar zaten duruyor; schema.sql'i oraya çalıştırırsan çakışırlar. Yayındaki bir API'nin verisi de ders denemeleriyle aynı yerde durmamalı. Bu yüzden takım API'sine Neon'da kendi projesini açıyorsun ve Ders 35'teki dalları kullanıyorsun: canlı veri projenin ana dalı production'da, geliştirme ise onun bir kopyasında. Neon'un ücretsiz planında 100 projeye kadar açabilirsin.

.env dosyanda Ders 32'den iki satır var: PORT ve VERI_DOSYASI. VERI_DOSYASI artık kullanılmayacak; onu sil ve kopyaladığın dizeyi DATABASE_URL satırına yaz. Ders 37'deki gibi dizedeki sslmode=require'ı sslmode=verify-full yap; yoksa her başlatmada pg'nin uzun güvenlik uyarısını görürsün.

1PORT=30002DATABASE_URL=postgresql://neondb_owner:SIFREN@ep-ornek-123456.eu-central-1.aws.neon.tech/neondb?sslmode=verify-full&channel_binding=require

Ders 32'deki projede pg yoktu; kur:

PS C:\kod\takim-api> npm install pg added 14 packages, and audited 80 packages in 2s 28 packages are looking for funding  run `npm fund` for details found 0 vulnerabilities

Bağlantı havuzunu Ders 37'deki gibi tek bir dosyada kur. C:\kod\pg-api\db.js'i bu projeye kopyala; içi şu olmalı:

1import { Pool } from "pg"2 3if (!process.env.DATABASE_URL) {4    throw new Error("DATABASE_URL tanımlı değil: node --env-file=.env ile mi çalıştırdın?")5}6 7export const pool = new Pool({8    connectionString: process.env.DATABASE_URL,9    connectionTimeoutMillis: 500010})11 12pool.on("error", (hata) => {13    console.error("Havuzdaki boşta bekleyen bir bağlantı koptu:", hata.message)14})

Şimdi schema.sql'i veritabanına gönderen küçük betik. Proje klasöründe kur.js:

1import { readFile } from "node:fs/promises"2import { pool } from "./db.js"3 4const sema = await readFile("schema.sql", "utf8")5await pool.query(sema)6console.log("Şema kuruldu")7await pool.end()

Dosyanın tamamı tek bir pool.query ile gidiyor. Parametresiz bir sorguda pg birden çok komutu, aralarındaki noktalı virgüllerle birlikte gönderebilir. Sondaki pool.end() havuzu kapatır; yazmasaydın betik işini bitirdikten sonra boştaki bağlantı yüzünden 10 saniye kadar kapanmadan beklerdi. Komutları kısaltmak için package.json'daki scripts kısmına iki betik ekle:

6  "scripts": {7    "start": "node sunucu.js",8    "dev": "node --watch --env-file=.env sunucu.js",9    "kur": "node --env-file=.env kur.js",10    "tasi": "node --env-file=.env tasi.js"11  },

start olduğu gibi kalıyor: Render'da .env yok, ayarları Render veriyor (Ders 32). --env-file yalnız kendi bilgisayarında çalıştırdığın betiklerde duruyor.

1import { readFile } from "node:fs/promises"2import { pool } from "./db.js"3 4const sema = await readFile("schema.sql", "utf8")5await pool.query(sema)6console.log("Şema kuruldu")7await pool.end()

PS C:\kod\takim-api> npm run kur > takim-api@1.0.0 kur> node --env-file=.env kur.js Şema kuruldu

Neon'un SQL Editor'ünü aç, üstteki seçicide dal olarak gelistirme'yi seç ve tabloların gerçekten kurulduğuna bak. information_schema.tables, veritabanındaki tabloların listesini tutan hazır bir görünümdür:

SELECT table_nameFROM information_schema.tablesWHERE table_schema = 'public'ORDER BY table_name;

#Veriyi taşımak: tasi.js

Tablolar hazır ama boş. Şimdi veri.json'daki takımları, oyuncuları ve şampiyonları tablolara aktaran bir betik yazacaksın.

Betiğin planı:

1. veri.json'u oku.
2. takimlar tablosu doluysa dur: taşıma iki kez yapılmasın.
3. Bir transaction aç. Ya her şey taşınsın ya hiçbir şey.
4. Şampiyonları ekle ve her birinin aldığı numarayı not et: ad → id.
5. Her takımı eski numarasıyla ekle; ardından oyuncularını ve şampiyon bağlantılarını.
6. Hata yoksa COMMIT, varsa ROLLBACK.

Üçüncü adımı Ders 37'deki goc.js'ten tanıyorsun: transaction'ın bütün komutları aynı bağlantıdan gitmeli. Havuz (pool) ise her pool.query'yi o an boşta olan herhangi bir bağlantıya verir. Bu yüzden pool.connect() ile bir bağlantı ayırıp işin sonuna kadar onu kullanacaksın.

Proje klasöründe tasi.js adında bir dosya aç ve betiğin ilk hâlini yaz:

1import { readFile } from "node:fs/promises"2import { pool } from "./db.js"3 4const veri = JSON.parse(await readFile("veri.json", "utf8"))5const istemci = await pool.connect()6 7try {8    const { rows } = await istemci.query("SELECT count(*)::int AS sayi FROM takimlar")9    if (rows[0].sayi > 0) {10        throw new Error("takimlar tablosu boş değil, taşıma daha önce yapılmış")11    }12 13    await istemci.query("BEGIN")14 15    const sampiyonIdleri = {}16    for (const ad of veri.sampiyonlar) {17        const sonuc = await istemci.query(18            "INSERT INTO sampiyonlar (ad) VALUES ($1) RETURNING id",19            [ad]20        )21        sampiyonIdleri[ad] = sonuc.rows[0].id22    }23 24    let oyuncuSayisi = 025    let baglantiSayisi = 026    for (const takim of veri.takimlar) {27        await istemci.query(28            `INSERT INTO takimlar (id, ad, olusturulma)29             OVERRIDING SYSTEM VALUE VALUES ($1, $2, $3)`,30            [takim.id, takim.ad, takim.olusturulma]31        )32        for (const oyuncu of takim.oyuncular) {33            await istemci.query(34                "INSERT INTO oyuncular (kullanici_adi, rol, takim_id) VALUES ($1, $2, $3)",35                [oyuncu.kullaniciAdi, oyuncu.rol, takim.id]36            )37            oyuncuSayisi++38        }39        for (const ad of takim.sampiyonlar) {40            const sampiyonId = sampiyonIdleri[ad]41            if (sampiyonId === undefined) {42                throw new Error(`${takim.id} numaralı takımda bilinmeyen şampiyon: "${ad}"`)43            }44            await istemci.query(45                "INSERT INTO takim_sampiyonlari (takim_id, sampiyon_id) VALUES ($1, $2)",46                [takim.id, sampiyonId]47            )48            baglantiSayisi++49        }50    }51 52    await istemci.query("COMMIT")53    console.log(`Taşındı: ${veri.sampiyonlar.length} şampiyon, ${veri.takimlar.length} takım, ${oyuncuSayisi} oyuncu, ${baglantiSayisi} bağlantı`)54} catch (hata) {55    await istemci.query("ROLLBACK")56    console.error("Taşıma geri alındı:", hata.message)57    if (hata.detail) console.error("Ayrıntı:", hata.detail)58    if (hata.hint) console.error("İpucu:", hata.hint)59} finally {60    istemci.release()61    await pool.end()62}

Satır satır, yeni olanlar:

• const istemci = await pool.connect(): havuzdan bir bağlantı ayırır. Bundan sonraki her komut istemci.query ile, yani bu bağlantıdan gidiyor. pool.query ile BEGIN göndermek işe yaramaz: BEGIN bir bağlantıya, sonraki INSERT başka bir bağlantıya düşebilir.
• count(*)::int: Ders 37'deki tuzak. count bigint döndürür, pg onu metin olarak verir ('9'); ::int gerçek bir sayı yapar.
• sampiyonIdleri: anahtarı şampiyonun adı, değeri veritabanının verdiği id olan bir obje. RETURNING id (Ders 35) numarayı ekleme komutuyla birlikte geri getirir.
• OVERRIDING SYSTEM VALUE: Ders 33'te kimlik sütununa elle numara vermeye kalkınca Postgres itiraz etmiş, HINT'te bu sözcükleri önermişti; Ders 35'te yedekten geri yüklerken de gördün. Kayıt taşırken kullanılır: takımlar eski numaralarıyla geliyor, 7 numaralı boşluk da korunuyor.
• catch: hangi adımda hata çıkarsa çıksın ROLLBACK çalışır ve hatanın açıklaması, varsa Postgres'in ayrıntısı (detail) ve ipucu (hint) yazılır. throw new Error(...) ile kendi fırlattığın hatalar da buraya düşer.
• finally: başarı da hata da olsa bağlantı havuza geri bırakılır ve havuz kapanır.

Çalıştır:

PS C:\kod\takim-api> npm run tasi > takim-api@1.0.0 tasi> node --env-file=.env tasi.js Taşıma geri alındı: 8 numaralı takımda bilinmeyen şampiyon: "lux "

İlk kusur bulundu: 8 numaralı takımın listesinde "lux " yazıyor, küçük harfle ve sonunda bir boşlukla. Şampiyon listesinde böyle bir ad yok. Betik durdu, ama önce 14 şampiyonu, yedi takımı ve 14 oyuncuyu eklemişti. Onlara ne oldu? SQL Editor'de bak:

SELECT (SELECT count(*) FROM sampiyonlar) AS sampiyon,       (SELECT count(*) FROM takimlar) AS takim,       (SELECT count(*) FROM oyuncular) AS oyuncu;

Hepsi sıfır: ROLLBACK yarım kalan işi tamamen geri aldı. Parantez içindeki her SELECT tek bir sayı döndürüyor; dış SELECT üçünü yan yana koyuyor. Transaction olmasaydı tablolarda yedi takımlık yarım bir veri kalırdı. Betiği düzeltip yeniden çalıştırdığında sigorta "tablo boş değil" deyip dururdu ve yarım veriyi elle temizlemen gerekirdi.

Yazım farkını betik düzeltsin: adları karşılaştırmadan önce baştaki ve sondaki boşlukları at, harfleri küçült. Şampiyonları kaydederken de ararken de aynı dönüşümü kullan. Şampiyon adları İngilizce olduğu için Ders 32'deki sampiyonHatasi gibi düz toLowerCase kullan. toLocaleLowerCase("tr") burada yanlış olurdu: "Irelia"'nın I'sını ı yapar ve "irelia" ile eşleşmez (Ders 9'daki tuzak).

4const veri = JSON.parse(await readFile("veri.json", "utf8"))5 6function anahtar(ad) {7    return ad.trim().toLowerCase()8}9 10const istemci = await pool.connect()

26        sampiyonIdleri[anahtar(ad)] = sonuc.rows[0].id

44        for (const ad of takim.sampiyonlar) {45            const sampiyonId = sampiyonIdleri[anahtar(ad)]

Yeniden çalıştır. Tablolar boş olduğu için baştan başlar:

PS C:\kod\takim-api> npm run tasi > takim-api@1.0.0 tasi> node --env-file=.env tasi.js Taşıma geri alındı: duplicate key value violates unique constraint "takim_sampiyonlari_pkey"Ayrıntı: Key (takim_id, sampiyon_id)=(9, 19) already exists.

19 mu? Jinx listede 5. sırada, numarası 5 olmalıydı. Şampiyonlar bu kez 1'den değil 15'ten başlayarak numaralandı: ilk denemede eklenip geri alınan 14 şampiyon, numaralarını harcamıştı. ROLLBACK satırları geri alır, numara sayacını almaz. Bunun ne demek olduğunu birazdan, kimlik sayacı bölümünde göreceksin.

Tekrarları ayıklamanın yolunu Ders 32'deki takimHatasi'ndan biliyorsun: boş bir dizi aç, her adı eklemeden önce dizide olup olmadığına includes ile bak. Burada ayrıca her adı önce anahtar ile düzelt; yoksa "Jinx" ile "jinx " farklı sayılır. tasi.js'teki şampiyon döngüsünü şöyle değiştir:

44        const adlar = []45        for (const ad of takim.sampiyonlar) {46            const temiz = anahtar(ad)47            if (!adlar.includes(temiz)) {48                adlar.push(temiz)49            }50        }51        for (const ad of adlar) {52            const sampiyonId = sampiyonIdleri[ad]

adlar dizisine giren her ad zaten düzeltilmiş olduğu için aramada artık anahtar(ad) yazmaya gerek yok. Bu kez numaralar da 1'den başlasın: önce npm run kur ile tabloları baştan kur, sonra taşı:

PS C:\kod\takim-api> npm run kur > takim-api@1.0.0 kur> node --env-file=.env kur.js Şema kurulduPS C:\kod\takim-api> npm run tasi > takim-api@1.0.0 tasi> node --env-file=.env tasi.js Taşındı: 14 şampiyon, 9 takım, 15 oyuncu, 18 bağlantı

Taşıma tamam. Bir kez daha çalıştırıp sigortayı dene:

PS C:\kod\takim-api> npm run tasi > takim-api@1.0.0 tasi> node --env-file=.env tasi.js Taşıma geri alındı: takimlar tablosu boş değil, taşıma daha önce yapılmış

Betik bu kez hiçbir şeye dokunmadan durdu. Baştan taşımak istersen önce npm run kur, sonra npm run tasi.

Taşımanın sonucunu SQL Editor'de denetle. Sayılar betiğin söyledikleriyle aynı olmalı:

SELECT (SELECT count(*) FROM sampiyonlar) AS sampiyon,       (SELECT count(*) FROM takimlar) AS takim,       (SELECT count(*) FROM oyuncular) AS oyuncu,       (SELECT count(*) FROM takim_sampiyonlari) AS baglanti;

İki kusurlu takımın şampiyonlarına da bak:

SELECT t.ad AS takim, s.ad AS sampiyonFROM takim_sampiyonlari tsJOIN takimlar t ON t.id = ts.takim_idJOIN sampiyonlar s ON s.id = ts.sampiyon_idWHERE t.id IN (8, 9)ORDER BY t.id, s.ad;

"lux " doğru şampiyona, Lux'a bağlandı; Jinx bir kez sayıldı. Veri, dosyadakinden daha temiz bir hâlde taşındı.

#Kimlik sayacı: taşımanın gizli tuzağı

Taşıma bitti, her şey yerinde görünüyor. SQL Editor'den yeni bir takım eklemeyi dene:

INSERT INTO takimlar (ad) VALUES ('Deneme Takımı');

ERROR:  duplicate key value violates unique constraint "takimlar_pkey"DETAIL:  Key (id)=(1) already exists.

Postgres yeni takıma 1 numarayı vermeye kalktı. Neden 1? Kimlik sütunu numaraları kafasından uydurmaz; arkasında sıradaki numarayı tutan bir sayaç vardır. Sayaç yalnız numarayı kendisi verdiğinde ilerler. Taşıma sırasında takımlar OVERRIDING SYSTEM VALUE ile kendi numaralarını getirdi; sayaç bu sırada hiç kullanılmadı ve hâlâ en baştan, 1'den saymaya hazır.

Sayacı ileri sarmak için iki fonksiyon kullanacaksın: pg_get_serial_sequence('takimlar', 'id') bir sütunun arkasındaki sayacın adını bulur, setval(sayac, deger) sayacı o değere getirir. Değer olarak tablodaki en büyük id'yi ver:

SELECT setval(pg_get_serial_sequence('takimlar', 'id'), max(id))FROM takimlar;

Sayaç artık 10'da; sıradaki takım 11 numarayı alacak. oyuncular ve sampiyonlar tablolarını düzeltmeye gerek yok: onlara numarayı taşıma sırasında da sayaç verdi.

Elle yaptığın bu düzeltmeyi betiğe de ekle. Betiği bir gün canlı veritabanında, temiz tablolarla çalıştıracaksın; orada da aynı tuzak bekliyor. tasi.js'te COMMIT'in hemen üstüne:

64    await istemci.query(65        "SELECT setval(pg_get_serial_sequence('takimlar', 'id'), max(id)) FROM takimlar"66    )67    await istemci.query("COMMIT")

#Uç noktaları SQL'e çevirmek

Veri yerinde. Şimdi sunucu.js'teki uç noktaları dosya yerine veritabanıyla çalışacak hâle getireceksin. Her uç noktadaki dizi işleminin bir SQL karşılığı var:

sunucu.js'in en üstünde artık node:fs/promises'e, node:path'e, veriDosyasi'na ve veriyiOku, veriyiYaz fonksiyonlarına gerek yok. Onları sil, havuzu al:

import express from "express"import { randomUUID } from "node:crypto"import { pool } from "./db.js"import { adHatasi, takimHatasi, sampiyonHatasi, sayfaBilgisi } from "./dogrula.js" const app = express()const port = process.env.PORT ?? 3000const saltOkunur = process.env.SALT_OKUNUR === "evet"

İstek kimliği, kayıt ve salt okunur ara katmanlarına, express.json()'a, 404 ara katmanına ve hata yakalayıcıya dokunmuyorsun; onlar veriyi hiç görmüyor. app.listen'daki Veri dosyası: ... satırını sil. Eski POST /api/takimlar'ı da şimdilik sil; birden çok tabloya yazdığı için ona ayrı bir bölüm ayırdık. Geri kalan route'ları aşağıda tek tek değiştireceksin. Uygulamayı npm run dev ile başlat ve ikinci bir terminal aç:

PS C:\kod\takim-api> npm run dev > takim-api@1.0.0 dev> node --watch --env-file=.env sunucu.js Takım API'si çalışıyor: http://localhost:3000

#Tek takım: üç sorgu, bir JSON

Tek takımın JSON'u üç tablodan geliyor: takımın kendisi, oyuncuları ve şampiyonları. Üç küçük sorgu yazıp sonuçları birleştiren bir fonksiyon kur; birden çok uç noktada kullanacaksın. app.use(express.json()) satırının altına:

async function takimGetir(id) {    const takimSonucu = await pool.query(        "SELECT id, ad, olusturulma FROM takimlar WHERE id = $1",        [id]    )    if (takimSonucu.rows.length === 0) {        return null    }    const oyuncuSonucu = await pool.query(        `SELECT kullanici_adi AS "kullaniciAdi", rol         FROM oyuncular WHERE takim_id = $1 ORDER BY id`,        [id]    )    const sampiyonSonucu = await pool.query(        `SELECT s.ad FROM takim_sampiyonlari ts         JOIN sampiyonlar s ON s.id = ts.sampiyon_id         WHERE ts.takim_id = $1 ORDER BY s.ad`,        [id]    )    return {        ...takimSonucu.rows[0],        oyuncular: oyuncuSonucu.rows,        sampiyonlar: sampiyonSonucu.rows.map((satir) => satir.ad)    }}

• Takım yoksa null döndürüyor; 404'e uç nokta karar verecek.
• kullanici_adi AS "kullaniciAdi": tablodaki snake_case adı JSON'un camelCase adına çeviren bir takma ad. Tırnaklar süs değil: Postgres tırnaksız adları küçük harfe çevirir ve tırnağı unutursan alan sessizce kullaniciadi olur (Ders 37). Çift tırnaklı SQL'i bu yüzden ters tırnaklı metne yazdık.
• Şampiyon sorgusu ara tablodan şampiyon adlarına gidiyor. rows, { ad: 'Ahri' } gibi objelerden bir dizi; map onu eski API'deki gibi düz bir ad dizisine çeviriyor: ["Ahri", "Garen", "Lux"].
• { ...takimSonucu.rows[0], ... }: takımın satırını yayıp (Ders 12) iki listeyi yanına ekliyor.

Şimdi tek takım uç noktası. Eskisiyle yan yana:

app.get("/api/takimlar/:id", async (req, res) => {    const veri = await veriyiOku()    const takim = veri.takimlar.find((t) => t.id === Number(req.params.id))    if (!takim) {        return res.status(404).json({ hata: "Takım bulunamadı" })    }    res.json(takim)})

app.get("/api/takimlar/:id", async (req, res) => {    const takim = await takimGetir(req.params.id)    if (!takim) {        return res.status(404).json({ hata: "Takım bulunamadı" })    }    res.json(takim)})

Yeni sürüm, bütün dosyayı okuyup aramak yerine veritabanına yalnız istediği takımı soruyor. req.params.id bir metin ("1"); onu sayıya çevirmedik, çünkü parametre olarak gönderilen metni Postgres integer sütunla karşılaştırırken kendisi çeviriyor. Dene:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/1{"id":1,"ad":"Gece Kurtları","olusturulma":"2026-09-01T18:30:00.000Z","oyuncular":[{"kullaniciAdi":"deniz","rol":"orta"},{"kullaniciAdi":"ece","rol":"destek"}],"sampiyonlar":["Ahri","Garen","Lux"]}PS C:\kod\takim-api> Invoke-RestMethod http://localhost:3000/api/takimlar/1 id          : 1ad          : Gece Kurtlarıolusturulma : 2026-09-01T18:30:00.000Zoyuncular   : {@{kullaniciAdi=deniz; rol=orta}, @{kullaniciAdi=ece; rol=destek}}sampiyonlar : {Ahri, Garen, Lux} 

Alan adları ve biçim eski API'yle aynı. olusturulma bile aynı görünüyor: Postgres'in timestamptz değeri JavaScript'e Date olarak geliyor, res.json onu eski dosyadaki ISO biçimine çeviriyor (Ders 37'deki tip tablosu). Tek fark şampiyonların sırası.

#Liste: sayılarla özet

Ders 32'deki liste her takımı oyuncuları ve şampiyonlarıyla birlikte döndürüyordu. Veritabanında aynısını yapmak her takım için takimGetir'deki iki sorguyu daha çalıştırmak demek: 50 takımlık bir sayfada 1 + 100 sorgu. Bu yaygın tuzağın bir adı var.

Listede takımın yalnız özetini vereceğiz: kaç oyuncusu, kaç şampiyonu var. Ayrıntı isteyen tek takım adresine gider; API'lerde yaygın bir düzen. Bu, sözleşmede bilerek yaptığımız ilk değişiklik ve README'ye yazacağız. Aramayı ve sayfalamayı da şimdilik bir kenara bırak; onları birazdan SQL ile geri getireceksin.

Önce sorguyu SQL Editor'de kur. Takımı oyuncularına ve şampiyonlarına bağlayıp say; denemek için üç takım yeter:

SELECT t.id, t.ad, count(o.id) AS oyuncu, count(ts.sampiyon_id) AS sampiyonFROM takimlar tJOIN oyuncular o ON o.takim_id = t.idJOIN takim_sampiyonlari ts ON ts.takim_id = t.idWHERE t.id IN (1, 9, 10)GROUP BY t.idORDER BY t.id;

İki yanlış birden var. Gece Kurtları'nın 2 oyuncusu ve 3 şampiyonu var ama ikisi de 6 sayıldı. Gölge Takımı (10) ise hiç görünmüyor. İkincisini Ders 36'dan tanıyorsun: INNER JOIN eşi olmayan takımı atar, LEFT JOIN gerekir. Birincisi yeni: iki ayrı bire-çok ilişkiyi aynı sorguda birleştirince satırlar katlanır. Postgres her oyuncuyu her şampiyonla eşler: 2 oyuncu × 3 şampiyon = 6 satır, count de satırları sayar. count(DISTINCT sütun) ise yalnız farklı değerleri sayar:

SELECT t.id, t.ad,       count(DISTINCT o.id) AS oyuncu,       count(DISTINCT ts.sampiyon_id) AS sampiyonFROM takimlar tLEFT JOIN oyuncular o ON o.takim_id = t.idLEFT JOIN takim_sampiyonlari ts ON ts.takim_id = t.idWHERE t.id IN (1, 9, 10)GROUP BY t.idORDER BY t.id;

GROUP BY t.id ile t.ad'ı da seçebildik; Ders 36'da gördüğün gibi birincil anahtara göre gruplayınca o tablonun öbür sütunları serbest. Sorgu doğru; şimdi uç noktaya koy. Sayıların metin olarak gitmemesi için Ders 37'deki ::int'i, JSON'daki adlar için tırnaklı takma adları unutma:

app.get("/api/takimlar", async (req, res) => {    const { rows } = await pool.query(        `SELECT t.id, t.ad, t.olusturulma,                count(DISTINCT o.id)::int AS "oyuncuSayisi",                count(DISTINCT ts.sampiyon_id)::int AS "sampiyonSayisi"         FROM takimlar t         LEFT JOIN oyuncular o ON o.takim_id = t.id         LEFT JOIN takim_sampiyonlari ts ON ts.takim_id = t.id         GROUP BY t.id         ORDER BY t.id`    )    res.json(rows)})

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar[{"id":1,"ad":"Gece Kurtları","olusturulma":"2026-09-01T18:30:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":3},{"id":2,"ad":"Mavi Ejderler","olusturulma":"2026-09-02T09:15:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":3},{"id":3,"ad":"Baron Avcıları","olusturulma":"2026-09-03T20:00:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":4,"ad":"Kuzey Rüzgarı","olusturulma":"2026-09-05T11:45:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":5,"ad":"Ateş Kuşları","olusturulma":"2026-09-09T19:40:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":6,"ad":"Kurt Sürüsü","olusturulma":"2026-09-12T21:10:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":8,"ad":"Kristal Kalkan","olusturulma":"2026-09-20T16:20:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":9,"ad":"Son Vuruş","olusturulma":"2026-09-24T13:05:00.000Z","oyuncuSayisi":1,"sampiyonSayisi":2},{"id":10,"ad":"Gölge Takımı","olusturulma":"2026-10-01T08:00:00.000Z","oyuncuSayisi":0,"sampiyonSayisi":0}]

ORDER BY t.id, Ders 32'deki dosya sırasını koruyor: en eski takım başta.

#PATCH ve DELETE

Değiştirme ve silme uç noktaları tek sorguluk. Adın kuralını yine dogrula.js'teki adHatasi denetliyor:

app.patch("/api/takimlar/:id", async (req, res) => {    const hata = adHatasi(req.body?.ad)    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const { rowCount } = await pool.query(        "UPDATE takimlar SET ad = $1 WHERE id = $2",        [req.body.ad.trim(), req.params.id]    )    if (rowCount === 0) {        return res.status(404).json({ hata: "Takım bulunamadı" })    }    res.json(await takimGetir(req.params.id))}) app.delete("/api/takimlar/:id", async (req, res) => {    const { rowCount } = await pool.query("DELETE FROM takimlar WHERE id = $1", [req.params.id])    if (rowCount === 0) {        return res.status(404).json({ hata: "Takım bulunamadı" })    }    res.status(204).end()})

• Takımın var olup olmadığını ayrıca sormadık. rowCount kaç satırın değiştiğini ya da silindiğini söyler; 0 ise öyle bir takım yoktu (Ders 37).
• PATCH eskisi gibi takımın tamamını döndürüyor; sözleşme bunu söylüyordu. UPDATE'ten sonra takımı takimGetir ile yeniden okuyoruz.
• Takımı silince ON DELETE CASCADE onun oyuncularını ve şampiyon bağlantılarını da siler. Bir DELETE üç tablodan satır götürür; Ders 36'daki "CASCADE sessizdir" uyarısını hatırla.

Gölge Takımı'nın adını değiştir. JSON gövdeyi Ders 37'deki gibi bir dosyadan gönder: proje klasöründe istekler adında bir klasör aç, içine ad.json dosyasını koy ve içine { "ad": "Gölge Ordusu" } yaz:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X PATCH --json "@istekler\ad.json" http://localhost:3000/api/takimlar/10{"id":10,"ad":"Gölge Ordusu","olusturulma":"2026-10-01T08:00:00.000Z","oyuncular":[],"sampiyonlar":[]}PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i -X PATCH --json "@istekler\ad.json" http://localhost:3000/api/takimlar/7HTTP/1.1 404 Not FoundX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 768bb280Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 29ETag: W/"1d-dROtwCE5hGBhioJB963Igac7VbI"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:22:54 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"hata":"Takım bulunamadı"}

7 numara taşımadan önce silinmişti; 404 doğru. Bu adı ders boyunca böyle bırak; sonraki çıktılarda Gölge Ordusu olarak göreceksin.

#Şampiyon uç noktaları: ad tek bir yerde

Ders 32'de şampiyon havuzu dosyada bir ad dizisiydi ve her takım şampiyonlarını adıyla tutuyordu. Bir şampiyonun adını değiştirmek bu yüzden bütün takımları dolaşan bir döngü gerektiriyordu; o dersteki bilgi kutusu "veritabanları bu sorunu bilgiyi tek bir yerde tutup ona numarasıyla bağlanarak çözer" demişti. Şimdi o an. Havuzu birkaç uç nokta kullanacağı için onu getiren küçük bir fonksiyonla başla, takimGetir'in üstüne:

async function havuzuGetir() {    const { rows } = await pool.query("SELECT ad FROM sampiyonlar ORDER BY ad")    return rows.map((satir) => satir.ad)}

dogrula.js'teki sampiyonHatasi(ad, havuz) ve takimHatasi(govde, havuz) havuzu bir ad dizisi olarak bekliyordu; havuzuGetir tam onu, bu kez tablodan veriyor. dogrula.js'e dokunman gerekmiyor. Dört şampiyon route'unu şöyle değiştir:

app.get("/api/sampiyonlar", async (req, res) => {    res.json(await havuzuGetir())}) app.post("/api/sampiyonlar", async (req, res) => {    const hata = sampiyonHatasi(req.body?.ad, await havuzuGetir())    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const { rows } = await pool.query(        "INSERT INTO sampiyonlar (ad) VALUES ($1) RETURNING ad",        [req.body.ad.trim()]    )    res.status(201).json(rows[0])}) app.patch("/api/sampiyonlar/:ad", async (req, res) => {    const havuz = await havuzuGetir()    const eskiAd = req.params.ad    if (!havuz.includes(eskiAd)) {        return res.status(404).json({ hata: "Şampiyon bulunamadı" })    }    const hata = sampiyonHatasi(req.body?.ad, havuz)    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const yeniAd = req.body.ad.trim()    const { rows } = await pool.query(        "UPDATE sampiyonlar SET ad = $1 WHERE ad = $2 RETURNING id",        [yeniAd, eskiAd]    )    const sayim = await pool.query(        "SELECT count(*)::int AS sayi FROM takim_sampiyonlari WHERE sampiyon_id = $1",        [rows[0].id]    )    res.json({ eskiAd, yeniAd, takimSayisi: sayim.rows[0].sayi })}) app.delete("/api/sampiyonlar/:ad", async (req, res) => {    const { rowCount } = await pool.query("DELETE FROM sampiyonlar WHERE ad = $1", [req.params.ad])    if (rowCount === 0) {        return res.status(404).json({ hata: "Şampiyon bulunamadı" })    }    res.status(204).end()})

• Ad değiştirmek artık tek bir UPDATE. Takımlar şampiyonu adıyla değil numarasıyla tuttuğu için hiçbirine dokunmak gerekmedi: Ders 36'daki normalizasyonun ödülü. takimSayisi yanıtın eski biçimi korunsun diye ayrıca sayılıyor.
• Silme route'u "bu şampiyonu kullanan takım var mı?" diye sormuyor. ON DELETE RESTRICT o işi veritabanında yapıyor; ne olduğunu bir sonraki bölümde göreceksin.

istekler klasörüne luxanna.json ({ "ad": "Luxanna" }) ve lux.json ({ "ad": "Lux" }) dosyalarını koy:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/sampiyonlar["Ahri","Annie","Brand","Garen","Jinx","Lee Sin","Lux","Morgana","Sona","Teemo","Thresh","Vi","Yasuo","Zed"]PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X PATCH --json "@istekler\luxanna.json" http://localhost:3000/api/sampiyonlar/Lux{"eskiAd":"Lux","yeniAd":"Luxanna","takimSayisi":3}PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/8{"id":8,"ad":"Kristal Kalkan","olusturulma":"2026-09-20T16:20:00.000Z","oyuncular":[{"kullaniciAdi":"burak","rol":"destek"},{"kullaniciAdi":"defne","rol":"alt"}],"sampiyonlar":["Garen","Luxanna"]}PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X PATCH --json "@istekler\lux.json" http://localhost:3000/api/sampiyonlar/Luxanna{"eskiAd":"Luxanna","yeniAd":"Lux","takimSayisi":3}PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X DELETE http://localhost:3000/api/sampiyonlar/Zedd{"hata":"Şampiyon bulunamadı"}

Tek satır değişti, üç takım yeni adı gördü; sonra adı geri aldık.

Dosyayı okuyan son yer /saglik. Ders 32'deki sürümü takım sayısını dosyadan alıyordu; artık tablodan saysın:

app.get("/saglik", async (req, res) => {    const { rows } = await pool.query("SELECT count(*)::int AS sayi FROM takimlar")    res.json({        durum: "iyi",        calismaSuresi: Math.floor(process.uptime()),        surum: process.env.RENDER_GIT_COMMIT?.slice(0, 7) ?? "yerel",        takimSayisi: rows[0].sayi    })})

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/saglik{"durum":"iyi","calismaSuresi":5,"surum":"yerel","takimSayisi":9}

Veritabanına ulaşılamazsa sorgu hata verir ve uç nokta 500 döner. Sağlık ucu artık yalnız "program açık mı?" değil, "veritabanına ulaşabiliyor mu?" sorusunu da cevaplıyor.

#Veritabanı hatalarını HTTP'ye çevirmek

Bir kullanıcı takım numarası yerine yanlışlıkla bir sözcük yazarsa ne olur? Ders 32'de Number("abc") NaN veriyordu ve cevap 404'tü. Şimdi:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i http://localhost:3000/api/takimlar/abcHTTP/1.1 500 Internal Server ErrorX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 57edd888Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 59ETag: W/"3b-Qmo+KacH4vdJeBIg6uYzQt6Pg6U"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:23:01 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"hata":"Sunucuda bir hata oldu","istekKimligi":"57edd888"}

500, "sunucuda bir hata oldu" demek; ama hatalı olan sunucu değil, istek. Doğru cevap 400. Ders 32'deki hata yakalayıcı hatayı istek kimliğiyle birlikte terminale yazmıştı:

[57edd888] error: invalid input syntax for type integer: "abc"    at C:\kod\takim-api\node_modules\pg-pool\index.js:45:11    at process.processTicksAndRejections (node:internal/process/task_queues:104:5)    at async takimGetir (file:///C:/kod/takim-api/sunucu.js:40:25)    at async file:///C:/kod/takim-api/sunucu.js:80:19 {  length: 146,  severity: 'ERROR',  code: '22P02',  ...  routine: 'pg_strtoint32_safe'}[57edd888] GET /api/takimlar/abc 500 3 ms

Postgres "abc"'yi integer'a çeviremedi. Yığın izini Ders 13'teki gibi oku: hata takimGetir'in ilk sorgusunda çıktı, onu tek takım uç noktası çağırdı. Asıl değerli bilgi ise code: '22P02' satırında: SQLSTATE kodu. Ders 37'de tam bu iş için hatalar.js'te pgHatasiniCevir fonksiyonunu yazmıştın. C:\kod\pg-api\hatalar.js'i bu projeye kopyala; denemek için eklediğin console.log satırlarını sildiysen içinde yalnız fonksiyon kalmıştır. Ders 37'nin üçüncü görevini yaptıysan 11. satırda 22003 de yazar; birazdan ona da değineceğiz.

1export function pgHatasiniCevir(hata, metot) {2    if (hata.code === "23505") {3        return { durum: 409, mesaj: "Bu kayıt zaten var" }4    }5    if (hata.code === "23503") {6        if (metot === "DELETE") {7            return { durum: 409, mesaj: "Bu kayda bağlı başka kayıtlar var" }8        }9        return { durum: 400, mesaj: "Bağlandığı kayıt bulunamadı" }10    }11    if (hata.code === "22P02" || hata.code === "23502" || hata.code === "23514") {12        return { durum: 400, mesaj: "Gönderilen değerlerden biri geçersiz" }13    }14    return null15}

Şimdi sunucu.js'e bağla. Üste import { pgHatasiniCevir } from "./hatalar.js" satırını ekle ve hata yakalayıcıya, bozuk JSON denetiminin hemen altına dört satır koy:

app.use((hata, req, res, next) => {    if (hata.type === "entity.parse.failed") {        return res.status(400).json({ hata: "Gövde geçerli bir JSON değil" })    }    const cevap = pgHatasiniCevir(hata, req.method)    if (cevap) {        return res.status(cevap.durum).json({ hata: cevap.mesaj })    }    console.error(`[${req.kimlik}]`, hata)    res.status(500).json({ hata: "Sunucuda bir hata oldu", istekKimligi: req.kimlik })})

Tanınan hatalar istemciye kısa, Türkçe bir cümleyle dönüyor; tanınmayanlar eskisi gibi terminale yazılıp 500 alıyor. Ders 37'deki kural geçerli: Postgres'in ham mesajını ve kısıt adlarını istemciye gönderme. Kaydet ve dene:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i http://localhost:3000/api/takimlar/abcHTTP/1.1 400 Bad RequestX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: db3123afContent-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 50ETag: W/"32-cgFCQcNval9JK8ynOKMg4Ry9QCE"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:23:28 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"hata":"Gönderilen değerlerden biri geçersiz"}

Kullanılan bir şampiyonu silmeyi dene. Annie iki takımda var; ON DELETE RESTRICT silmeyi reddetmeli ve Ders 37'deki tabloya göre 409 gelmeli:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X DELETE http://localhost:3000/api/sampiyonlar/Annie{"hata":"Sunucuda bir hata oldu","istekKimligi":"3e939229"}

[3e939229] error: update or delete on table "sampiyonlar" violates RESTRICT setting of foreign key constraint "takim_sampiyonlari_sampiyon_id_fkey" on table "takim_sampiyonlari"    at C:\kod\takim-api\node_modules\pg-pool\index.js:45:11    at process.processTicksAndRejections (node:internal/process/task_queues:104:5)    at async file:///C:/kod/takim-api/sunucu.js:150:26 {  length: 354,  severity: 'ERROR',  code: '23001',  detail: 'Key (id)=(2) is referenced from table "takim_sampiyonlari".',  ...  constraint: 'takim_sampiyonlari_sampiyon_id_fkey',  ...}[3e939229] DELETE /api/sampiyonlar/Annie 500 43 ms

Bir sınır daha dene: integer'ın en büyük değeri 2.147.483.647; on bir haneli bir numara sığmaz.

PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/99999999999{"hata":"Sunucuda bir hata oldu","istekKimligi":"274bac59"}

Sunucunun terminalinde error: value "99999999999" is out of range for type integer ve code: '22003' yazıyor: sayı tipin sınırını aştı. Bu da istemcinin hatası. Bu kodu Ders 37'nin üçüncü görevinde tanımıştın; o görevi yaptıysan çevirinde zaten var ve bu istek 500 değil 400 alır. Eksik olan kodları ekle ve Ders 37'deki gibi, sunucuya bağlamadan önce sahte hata objeleriyle dene. Dosyanın sonuna dört console.log satırı ekleyip node hatalar.js ile çalıştır:

1export function pgHatasiniCevir(hata, metot) {2    if (hata.code === "23505") {3        return { durum: 409, mesaj: "Bu kayıt zaten var" }4    }5    if (hata.code === "23503" || hata.code === "23001") {6        if (metot === "DELETE") {7            return { durum: 409, mesaj: "Bu kayda bağlı başka kayıtlar var" }8        }9        return { durum: 400, mesaj: "Bağlandığı kayıt bulunamadı" }10    }11    if (hata.code === "22P02" || hata.code === "22003" || hata.code === "23502" || hata.code === "23514") {12        return { durum: 400, mesaj: "Gönderilen değerlerden biri geçersiz" }13    }14    return null15}16 17console.log(pgHatasiniCevir({ code: "23001" }, "DELETE"))18console.log(pgHatasiniCevir({ code: "22003" }, "GET"))19console.log(pgHatasiniCevir({ code: "23503" }, "POST"))20console.log(pgHatasiniCevir({ code: "42804" }, "GET"))

{ durum: 409, mesaj: 'Bu kayda bağlı başka kayıtlar var' }{ durum: 400, mesaj: 'Gönderilen değerlerden biri geçersiz' }{ durum: 400, mesaj: 'Bağlandığı kayıt bulunamadı' }null

Fonksiyon yalnız code alanına bakıyor; gerisi önemli değil. 42804 (tip uyuşmazlığı) kodun kendi hatasıdır, istemcinin değil; null döner ve 500 kalır. Bu kodu az sonra arama bölümünde göreceksin. Denedikten sonra dört console.log satırını sil; --watch sunucuyu kendiliğinden yeniden başlatır.

istekler klasörüne kisa-ad.json ({ "ad": "G" }) ve kapanmamış bir JSON içeren bozuk.json ({ "ad": "Gölge Ordusu" ) dosyalarını koy ve sınırları dene:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i -X DELETE http://localhost:3000/api/sampiyonlar/AnnieHTTP/1.1 409 ConflictX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 5ad5e64cContent-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 48ETag: W/"30-D2+icqr6SizgHA4qcKTVwsP1gQU"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:23:38 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"hata":"Bu kayda bağlı başka kayıtlar var"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/99999999999{"hata":"Gönderilen değerlerden biri geçersiz"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/1.5{"hata":"Gönderilen değerlerden biri geçersiz"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/-1{"hata":"Takım bulunamadı"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X PATCH --json "@istekler\kisa-ad.json" http://localhost:3000/api/takimlar/10{"hata":"ad 2 ile 40 karakter arasında olmalı"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X PATCH --json "@istekler\bozuk.json" http://localhost:3000/api/takimlar/10{"hata":"Gövde geçerli bir JSON değil"}

-1 geçerli bir sayı ama böyle bir takım yok: 404. Tek harfli ad ise veritabanına hiç ulaşmadı; adHatasi onu Ders 32'deki açık mesajıyla durdurdu. O hâlde CHECK boşuna mı? Hayır: dogrula.js yalnız API'den gelen istekleri görür. SQL Editor'den, taşıma betiğinden ya da ileride yazacağın başka bir programdan gelen veriyi ise yalnız veritabanı durdurabilir:

UPDATE takimlar SET ad = 'G' WHERE id = 10;

ERROR:  new row for relation "takimlar" violates check constraint "takimlar_ad_check"DETAIL:  Failing row contains (10, G, 2026-10-01 08:00:00+00).

İki kat duvar: önde açık mesaj veren dogrula.js, arkada kimsenin atlayamadığı kurallar. API'den bir gün 23514 gelirse çeviri onu da 400'e çevirir. takimlar_ad_check, Postgres'in kurala kendiliğinden verdiği ad: tablo, sütun ve check.

#Sayfalama: LIMIT ve OFFSET

Ders 32'de sayfalamayı dosyadaki dizinin slice'ıyla yapmıştın: her istekte bütün takımları okuyup çoğunu atıyordun. 10.000 takımda bu, her istekte 10.000 takımı diskten okumak demekti. Ders 34'te aynı işi veritabanına LIMIT ve OFFSET ile yaptırmayı gördün: veritabanı yalnız istenen sayfayı gönderir. Şimdi listeyi dogrula.js'teki sayfaBilgisi ile birleştir:

app.get("/api/takimlar", async (req, res) => {    const { sayfa, boyut, hata } = sayfaBilgisi(req.query)    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const sayim = await pool.query("SELECT count(*)::int AS toplam FROM takimlar")    const { rows } = await pool.query(        `SELECT t.id, t.ad, t.olusturulma,                count(DISTINCT o.id)::int AS "oyuncuSayisi",                count(DISTINCT ts.sampiyon_id)::int AS "sampiyonSayisi"         FROM takimlar t         LEFT JOIN oyuncular o ON o.takim_id = t.id         LEFT JOIN takim_sampiyonlari ts ON ts.takim_id = t.id         GROUP BY t.id         ORDER BY t.id         LIMIT $1 OFFSET $2`,        [boyut, (sayfa - 1) * boyut]    )    res.set("X-Toplam-Sayi", sayim.rows[0].toplam)    res.json(rows)})

• sayfaBilgisi Ders 32'deki gibi sayfa ve boyut'u doğruluyor: varsayılanlar 1 ve 10, boyut en çok 50. Sınırsız bırakırsan biri boyut=1000000 yazıp sayfalamayı boşa çıkarır.
• (sayfa - 1) * boyut atlanacak takım sayısı: 3. sayfa ve boyut 4 ise ilk 8 takım atlanır.
• LIMIT ve OFFSET'e de değerleri parametreyle verdik. Ne kadar güvenli görünürse görünsün, adresten gelen hiçbir şey sorgu metnine yapıştırılmaz.
• Toplam için ayrı bir count sorgusu var; sonuç yine X-Toplam-Sayi başlığında. Sözleşme korunuyor.
• ORDER BY t.id: Ders 34'teki kural, sayfalamada sıra benzersiz bir sütuna dayanmalı; yoksa bir takım iki sayfada birden görünebilir.

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i "http://localhost:3000/api/takimlar?boyut=3&sayfa=2"HTTP/1.1 200 OKX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 5df0273cX-Toplam-Sayi: 9Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 327ETag: W/"147-ei2La4tm+hsSwTLVRZ5XvsOjdbg"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:23:46 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 [{"id":4,"ad":"Kuzey Rüzgarı","olusturulma":"2026-09-05T11:45:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":5,"ad":"Ateş Kuşları","olusturulma":"2026-09-09T19:40:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2},{"id":6,"ad":"Kurt Sürüsü","olusturulma":"2026-09-12T21:10:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2}]PS C:\kod\takim-api> curl.exe "http://localhost:3000/api/takimlar?boyut=3&sayfa=4"[]PS C:\kod\takim-api> curl.exe "http://localhost:3000/api/takimlar?sayfa=0"{"hata":"sayfa 1 ya da daha büyük bir tam sayı olmalı"}

İkinci sayfa birinci sayfanın bittiği yerden, 4 numaradan başladı. Son sayfadan sonrası hata değil, boş bir liste; X-Toplam-Sayi istemciye nerede duracağını söylüyor: 9 takım, 3'erli sayfa, 3 sayfa. Adresleri tırnak içine aldık: PowerShell'de tırnaksız & Ders 26'daki hatayı verir.

#OFFSET'in iki zayıf yanı

LIMIT/OFFSET kurması en kolay sayfalama ve küçük tablolarda tam yeterli. İki zayıf yanını bil.

Uzak sayfalar yavaşlar. OFFSET 100000, Postgres'e "100.000 satır atla" der; ama atlamak için o satırları yine bulup sıralaması gerekir. Sayfa numarası büyüdükçe her istek biraz daha pahalı olur.

Sayfa okunurken liste kayar. Sen 1. sayfaya bakarken biri bir takımı silerse her şey bir sıra yukarı çıkar. SQL Editor'de bunu bir transaction içinde, hiçbir şeyi kalıcı yapmadan dene. Önce 2. sayfa:

SELECT id, ad FROM takimlar ORDER BY id LIMIT 3 OFFSET 3;

Şimdi 2 numaralı takım silinmiş gibi yap ve aynı sayfayı yeniden iste. Sondaki ROLLBACK silmeyi geri alır:

BEGIN;DELETE FROM takimlar WHERE id = 2;SELECT id, ad FROM takimlar ORDER BY id LIMIT 3 OFFSET 3;ROLLBACK;

Kuzey Rüzgarı 1. sayfanın sonuna kaydı. Sen 1. sayfayı ondan önce okuduğun için onu hiç görmeyeceksin. Ekleme olursa tersi olur: yeni satır sıralamada önce geliyorsa bir takım bir sonraki sayfaya kayar ve onu iki kez görürsün.

Çoğu uygulama bu küçük kaymayla yaşar. Sonsuz kaydırılan akışlar ve dev tablolar ise başka bir yol seçer:

1. sayfada son gördüğün takım 3 numaraydı; sonraki sayfa anahtar tabanlı olarak şöyle istenir:

SELECT id, ad FROM takimlar WHERE id > 3 ORDER BY id LIMIT 3;

2 numara silinse de sonuç değişmez, çünkü sorgu satır saymıyor, 3'ten büyük olanlarla ilgileniyor. Bu projede OFFSET ile devam ediyoruz; Ders 32'deki sayfa parametresini kullanan istemciler bozulmasın.

#Arama: ILIKE ve kullanıcının yazdığı joker karakterler

Ders 32'de arama da dosyadaki dizide yapılıyordu: filter ile her takımın adına includes ile bakıyordun. Ders 34'teki ILIKE aynı işi veritabanında, büyük-küçük harfe bakmadan yapar; aranan sözcüğün iki yanına % koyup parametre olarak vereceksin. Arama hem sayıma hem sayfaya uygulanmalı; yoksa X-Toplam-Sayi aramayla uyuşmaz. Ders 32'nin son görevindeki "ara iki kez yazılırsa 400" denetimini de koru. Listeyi şöyle değiştir:

app.get("/api/takimlar", async (req, res) => {    const { sayfa, boyut, hata } = sayfaBilgisi(req.query)    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    if (req.query.ara !== undefined && typeof req.query.ara !== "string") {        return res.status(400).json({ hata: "ara yalnız bir kez yazılmalı" })    }    const desen = `%${req.query.ara ?? ""}%`    const sayim = await pool.query(        "SELECT count(*)::int AS toplam FROM takimlar WHERE ad ILIKE $1",        [desen]    )    const { rows } = await pool.query(        `SELECT t.id, t.ad, t.olusturulma,                count(DISTINCT o.id)::int AS "oyuncuSayisi",                count(DISTINCT ts.sampiyon_id)::int AS "sampiyonSayisi"         FROM takimlar t         LEFT JOIN oyuncular o ON o.takim_id = t.id         LEFT JOIN takim_sampiyonlari ts ON ts.takim_id = t.id         WHERE t.ad ILIKE $1         GROUP BY t.id         ORDER BY t.id         LIMIT $2 OFFSET $3`,        [desen, boyut, (sayfa - 1) * boyut]    )    res.set("X-Toplam-Sayi", sayim.rows[0].toplam)    res.json(rows)})

ara gelmezse desen %% olur: "herhangi bir şey". Böylece aramasız istek için ayrı bir sorgu yazmana gerek kalmadı. Yeni bir parametre ($1) en başa girdiği için LIMIT ve OFFSET artık $2 ve $3, dizide de desen en başta. Numaraları kaydırmayı unutmak çok sık yapılan bir hata:

         WHERE t.ad ILIKE $1         GROUP BY t.id         ORDER BY t.id         LIMIT $1 OFFSET $2`,        [desen, boyut, (sayfa - 1) * boyut]

[8bcb376d] error: argument of LIMIT must be type bigint, not type text    at C:\kod\takim-api\node_modules\pg-pool\index.js:45:11    at process.processTicksAndRejections (node:internal/process/task_queues:104:5)    at async file:///C:/kod/takim-api/sunucu.js:79:22 {  length: 139,  severity: 'ERROR',  code: '42804',  ...

Numaralar doğruyken:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=kurt"[{"id":1,"ad":"Gece Kurtları","olusturulma":"2026-09-01T18:30:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":3},{"id":6,"ad":"Kurt Sürüsü","olusturulma":"2026-09-12T21:10:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2}]PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=kurt&boyut=1&sayfa=2"HTTP/1.1 200 OKX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 580a35acX-Toplam-Sayi: 2Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 109ETag: W/"6d-X5yW7FES2HHcXA5bGblVDQDEegk"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:33:07 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 [{"id":6,"ad":"Kurt Sürüsü","olusturulma":"2026-09-12T21:10:00.000Z","oyuncuSayisi":2,"sampiyonSayisi":2}]

Arama ve sayfalama birlikte çalışıyor: "kurt" geçen 2 takım var, sayfa boyu 1 olunca 2. sayfada Kurt Sürüsü geliyor. Türkçe harfli aramaları Ders 28'deki gibi Invoke-RestMethod ile at; curl.exe adresteki ş, ı gibi harfleri kodlamadan gönderir ve Node isteği 400 Bad Request ile geri çevirir. Ders 32'deki aramayla karşılaştır:

PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=AVCI").Count0PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=avcı") | Select-Object id, ad id ad-- -- 3 Baron Avcıları 

SELECT 'Baron Avcıları' ILIKE '%AVCI%' AS buyuk_harfle,       'Baron Avcıları' ILIKE '%avcı%' AS kucuk_harfle;

#Kullanıcının yazdığı % ve _

Arama kutusuna % yazan biri ne bulur? Invoke-RestMethod %'yi adrese doğru kodlar:

PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=%").Count9PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=_").Count9

Adında yüzde işareti ya da alt çizgi olan takım yok, ama 9 takımın hepsi geldi. Desen %%% oldu ve Ders 34'teki joker karakter % "herhangi bir şey" demek; _ de "herhangi bir karakter". Bu bir güvenlik açığı değil: parametre kullandığımız için kimse sorguya SQL sokamaz. Ama kullanıcının yazdığı işaret, aramanın anlamını değiştiriyor.

Çare, kullanıcının yazdığı joker karakterleri kaçırmak: başlarına ters eğik çizgi koyup "bunu harfi harfine ara" demek. LIKE'ta \% gerçek bir yüzde işareti, \_ gerçek bir alt çizgi demektir. Farkı SQL Editor'de gör:

SELECT (SELECT count(*) FROM takimlar WHERE ad ILIKE '%%%') AS kacissiz,       (SELECT count(*) FROM takimlar WHERE ad ILIKE '%\%%') AS kacisli;

Deseni kuran işi, Türkçe küçültmeyle birlikte bir fonksiyona taşı. Liste parametrelerini işleyen sayfaBilgisi zaten dogrula.js'te; yanına ekle:

74export function aramaDeseni(ara) {75    const metin = (ara ?? "").trim().toLocaleLowerCase("tr")76    const kacisli = metin.replaceAll("\\", "\\\\").replaceAll("%", "\\%").replaceAll("_", "\\_")77    return `%${kacisli}%`78}

• ara hiç gelmediyse ?? "" boş metinle devam ediyor; trim baştaki ve sondaki boşlukları atıyor; toLocaleLowerCase("tr") Türkçe I'yı ı yapıyor.
• replaceAll (Ders 9) her joker karakterin önüne bir ters eğik çizgi koyuyor. JavaScript metninde ters eğik çizginin kendisi de kaçış işareti olduğu için tek bir \ yazmak için "\\" yazılır.
• İlk replaceAll kullanıcının yazdığı ters eğik çizgileri ikiliyor. Önce onu yapmak zorundayız; yoksa sonradan eklediğimiz \ işaretleri de ikilenirdi.

Fonksiyonu sunucuya bağlamadan önce tek başına dene:

1import { aramaDeseni } from "./dogrula.js"2 3console.log(aramaDeseni("kurt"))4console.log(aramaDeseni("  AVCI "))5console.log(aramaDeseni("%"))6console.log(aramaDeseni("yüzde_50"))7console.log(aramaDeseni(undefined))

PS C:\kod\takim-api> node dogrula-deneme.js%kurt%%avcı%%\%%%yüzde\_50%%%

sunucu.js'te içe aktarma satırına aramaDeseni'ni ekle ve deseni kuran satırı değiştir:

    const desen = aramaDeseni(req.query.ara)

PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=%").Count0PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=_").Count0PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=AVCI") | Select-Object id, ad id ad-- -- 3 Baron Avcıları PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=KUŞ") | Select-Object id, ad id ad-- -- 5 Ateş Kuşları PS C:\kod\takim-api> (Invoke-RestMethod "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=  gece ") | Select-Object id, ad id ad-- -- 1 Gece Kurtları 

Ders 32'deki aramanın bütün sınırları geri geldi, üstüne joker karakterler etkisiz. Bir sınır kaldı: adı büyük I ile yazılmış bir takım (IŞIK Takımı gibi) ışık diye arayınca bulunamaz, çünkü veritabanı o I'ları i sayar ve adı işik takımı gibi görür. Tam çözüm Türkçe dil kuralları (collation) gerektirir; bu kursun kapsamı dışında.

#Takımı tek seferde kurmak: transaction

Geriye bir uç nokta kaldı: yeni takım. İstemci takımı oyuncuları ve şampiyonlarıyla birlikte, tek bir istekte gönderiyor; Ders 32'deki gövdenin aynısı. istekler klasörüne koy:

1{2    "ad": "Gece Baykuşları",3    "oyuncular": [4        { "kullaniciAdi": "deniz", "rol": "orta" },5        { "kullaniciAdi": "bora", "rol": "alt" }6    ],7    "sampiyonlar": ["Ahri", "Sona"]8}

Bu istek üç tabloya yazacak. Önce aklına ilk gelen yoldan, transaction'sız yaz. PATCH /api/takimlar/:id route'unun hemen üstüne:

app.post("/api/takimlar", async (req, res) => {    const hata = takimHatasi(req.body, await havuzuGetir())    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const oyuncular = req.body.oyuncular ?? []    const sampiyonlar = req.body.sampiyonlar ?? []    const { rows } = await pool.query(        "INSERT INTO takimlar (ad) VALUES ($1) RETURNING id",        [req.body.ad.trim()]    )    const yeniId = rows[0].id    for (const oyuncu of oyuncular) {        await pool.query(            "INSERT INTO oyuncular (kullanici_adi, rol, takim_id) VALUES ($1, $2, $3)",            [oyuncu.kullaniciAdi.trim(), oyuncu.rol, yeniId]        )    }    for (const ad of sampiyonlar) {        const bulunan = await pool.query("SELECT id FROM sampiyonlar WHERE ad = $1", [ad])        await pool.query(            "INSERT INTO takim_sampiyonlari (takim_id, sampiyon_id) VALUES ($1, $2)",            [yeniId, bulunan.rows[0].id]        )    }    res.status(201).json(await takimGetir(yeniId))})

• Gövdeyi Ders 32'deki takimHatasi denetliyor: ad, en çok beş oyuncu, roller, en çok beş şampiyon, havuzda olmayan ya da iki kez yazılan şampiyon. Havuz artık havuzuGetir ile tablodan geliyor.
• Takım eklenir, RETURNING id yeni numarayı verir; oyuncular ve bağlantılar o numarayla eklenir. Şampiyonlar adla geldiği için her birinin numarası tablodan bulunur; takimHatasi adların havuzda olduğunu zaten denetledi.
• Sonunda yanıt olarak takımın tamamı, takimGetir ile.

Gönder:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i --json "@istekler\yeni-takim.json" http://localhost:3000/api/takimlarHTTP/1.1 409 ConflictX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 26f5d5c4Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 30ETag: W/"1e-kXBzyIO2NxxOzFRoHXnrwvr4rYA"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:25:00 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"hata":"Bu kayıt zaten var"}

409: deniz zaten Gece Kurtları'nda ve kullanıcı adında UNIQUE kuralı var. takimHatasi bunu yakalayamazdı; başka takımlardaki kullanıcı adlarını yalnız veritabanı biliyor. İstek reddedildi, öyleyse hiçbir şey olmadı... değil mi? Adında "bayku" geçen takımlara bak:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=bayku"[{"id":11,"ad":"Gece Baykuşları","olusturulma":"2026-10-12T00:25:00.504Z","oyuncuSayisi":0,"sampiyonSayisi":0}]

Takım eklenmiş, ama oyuncusuz ve şampiyonsuz: yarım bir takım. İlk INSERT başarılı oldu ve kalıcı oldu, ikincisi (deniz) hata verdi ve gerisi hiç çalışmadı. İstemci 409 aldığı için takımın olmadığını sanıyor; düzeltip yeniden gönderdiğinde iki tane Gece Baykuşları olacak. Ders 35'teki "yoktan var olan altın"ın API'deki hâli.

Çözümü taşıma betiğinde zaten yazdın: pool.connect() ile bir bağlantı ayır, işi BEGIN ile COMMIT arasına al, hata olursa ROLLBACK, her durumda release(). POST route'unu şöyle değiştir:

app.post("/api/takimlar", async (req, res) => {    const hata = takimHatasi(req.body, await havuzuGetir())    if (hata) {        return res.status(400).json({ hata })    }    const oyuncular = req.body.oyuncular ?? []    const sampiyonlar = req.body.sampiyonlar ?? []    const istemci = await pool.connect()    let yeniId    try {        await istemci.query("BEGIN")        const { rows } = await istemci.query(            "INSERT INTO takimlar (ad) VALUES ($1) RETURNING id",            [req.body.ad.trim()]        )        yeniId = rows[0].id        for (const oyuncu of oyuncular) {            await istemci.query(                "INSERT INTO oyuncular (kullanici_adi, rol, takim_id) VALUES ($1, $2, $3)",                [oyuncu.kullaniciAdi.trim(), oyuncu.rol, yeniId]            )        }        for (const ad of sampiyonlar) {            const bulunan = await istemci.query("SELECT id FROM sampiyonlar WHERE ad = $1", [ad])            await istemci.query(                "INSERT INTO takim_sampiyonlari (takim_id, sampiyon_id) VALUES ($1, $2)",                [yeniId, bulunan.rows[0].id]            )        }        await istemci.query("COMMIT")    } catch (hata) {        await istemci.query("ROLLBACK")        throw hata    } finally {        istemci.release()    }    res.status(201).json(await takimGetir(yeniId))})

• Gövdenin denetimi transaction'dan önce: bozuk bir istek için bağlantı ayırmaya değmez.
• Transaction içindeki her sorgu istemci.query. Tek bir pool.query kalsa o sorgu başka bir bağlantıdan, transaction'ın dışında çalışırdı.
• catch önce ROLLBACK yapıyor, sonra hatayı throw hata ile yeniden fırlatıyor. Hatayı burada yutmuyoruz; Express 5 onu hata yakalayıcıya taşır, çeviri de her zamanki gibi 409'a ya da 400'e çevirir.
• let yeniId try'ın dışında, çünkü bloğun içinde açılan değişken dışarıdan görünmez (Ders 10) ve yanıtı try bittikten sonra yazıyoruz.
• takimGetir COMMIT'ten sonra çalışıyor ve pool'u kullanıyor; takım artık kalıcı olduğu için hangi bağlantıdan bakılırsa bakılsın görünür.

Kaydet, aynı isteği yeniden gönder ve arkasından ara:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe --json "@istekler\yeni-takim.json" http://localhost:3000/api/takimlar{"hata":"Bu kayıt zaten var"}PS C:\kod\takim-api> curl.exe "http://localhost:3000/api/takimlar?ara=bayku"[{"id":11,"ad":"Gece Baykuşları","olusturulma":"2026-10-12T00:25:00.504Z","oyuncuSayisi":0,"sampiyonSayisi":0}]

Aynı 409, ama bu kez yeni bir yarım takım eklenmedi; listede yalnız ilk denemenin bıraktığı 11 numara duruyor. Takım eklenmişti, deniz gelince geri alındı. O yarım takımı sil, gövdede deniz'i nil yap ve yeniden gönder:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i -X DELETE http://localhost:3000/api/takimlar/11HTTP/1.1 204 No ContentX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 27d5e0a7Date: Mon, 12 Oct 2026 00:25:09 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 PS C:\kod\takim-api> curl.exe -i --json "@istekler\yeni-takim.json" http://localhost:3000/api/takimlarHTTP/1.1 201 CreatedX-Powered-By: ExpressX-Istek-Kimligi: 033446f4Content-Type: application/json; charset=utf-8Content-Length: 191ETag: W/"bf-8xeP9AePBpIR1d6/KmCzcTML0s8"Date: Mon, 12 Oct 2026 00:25:09 GMTConnection: keep-aliveKeep-Alive: timeout=5 {"id":13,"ad":"Gece Baykuşları","olusturulma":"2026-10-12T00:25:09.129Z","oyuncular":[{"kullaniciAdi":"nil","rol":"orta"},{"kullaniciAdi":"bora","rol":"alt"}],"sampiyonlar":["Ahri","Sona"]}

201 ve takımın tamamı. Numarası 13: geri alınan deneme 12'yi harcadı. Numaralar sende farklı olabilir; önemli olan boşluk değil, yarım takım kalmaması. Takımı silip CASCADE'in işini gör:

PS C:\kod\takim-api> curl.exe -X DELETE http://localhost:3000/api/takimlar/13PS C:\kod\takim-api> curl.exe http://localhost:3000/api/takimlar/13{"hata":"Takım bulunamadı"}

SELECT count(*) AS kalan FROM oyuncular WHERE kullanici_adi IN ('nil', 'bora');

Tek bir DELETE takımı, iki oyuncusunu ve iki şampiyon bağlantısını götürdü. nil ve bora adları yeniden alınabilir.

        await istemci.query("COMMIT")        istemci.release()    } catch (hata) {        await istemci.query("ROLLBACK")        throw hata    }