Dizi ve döngü: bütün takım

Ders 4'te bir şampiyonun bütün bilgisini tek bir objede topladın. Ama LoL tek şampiyonla oynanmaz: takımda beş kişi, bir dalgada altı minyon, dükkânda onlarca eşya var. Bu derste sıralı listeleri dizi olarak tutmayı ve döngü ile aynı işi listedeki her eleman için tekrarlatmayı öğreneceksin. Dersin sonunda beş kişilik bir takımın kaçının ayakta olduğunu, toplam altınını ve en çok canı olanı birkaç satırla bulabileceksin.

#Neden dizi?

Takımındaki beş şampiyonu şimdiye kadar öğrendiklerinle tutmak istesen her biri için ayrı bir değişken açardın:

1const oyuncu1 = "Ahri"2const oyuncu2 = "Garen"3const oyuncu3 = "Jinx"4const oyuncu4 = "Lux"5const oyuncu5 = "Teemo"

Beş kişi için idare eder. Ama altıncı biri gelince oyuncu6'yı elle açman, "Takımda Teemo var mı?" sorusu için beş ayrı karşılaştırma yazman gerekir. 50 minyonluk bir dalga için 50 değişken açardın.

Bilgisayarın asıl gücü aynı işi binlerce kez yorulmadan yapabilmesidir. Ama ona "hepsine şunu yap" diyebilmen için hepsinin tek bir yerde, sırayla durması gerekir. Bu yer dizidir.

#Dizi: sıralı liste

Dizi, birden çok değeri sırasıyla tutan tek bir kutudur. Köşeli parantez [ ] içine değerleri virgülle ayırarak yazarsın.

Üç kişilik bir takımla başla; ders5.js'e şunu yaz ve çalıştır:

1const takim = ["Ahri", "Lux", "Jinx"]2console.log(takim)3console.log(takim.length)

PS C:\kod\ogren> node ders5.js[ 'Ahri', 'Lux', 'Jinx' ]3

Node diziyi yazdırırken metinleri tek tırnakla gösterir. Ders 4'teki objelerde olduğu gibi bu yalnızca gösterme biçimi; sen kodda çift tırnak kullanmaya devam et.

Dizide yalnızca metin değil, her tür değer durabilir. Hiç elemanı olmayan boş dizi de geçerlidir; uzunluğu 0'dır:

1const canlar = [100, 85, 0, 40, 60]2const kulube = []3console.log(canlar)4console.log(kulube)5console.log(kulube.length)

[ 100, 85, 0, 40, 60 ][]0

#Sıra numarası: sayım sıfırdan başlar

Dizideki her elemanın bir sıra numarası (index) vardır. Ders 4'te objeyi köşeli parantezle okumuştun; dizide parantezin içine anahtar yerine elemanın numarasını yazarsın. Şimdi dikkat: ilk elemanın numarası 0'dır, 1 değil.

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim[0])3console.log(takim[1])4console.log(takim[4])

AhriGarenTeemo

Neden sıfır? Sıra numarası aslında elemanın baştan kaç adım uzakta olduğunu söyler. Ahri en baştadır, ona ulaşmak için hiç adım atman gerekmez: 0. Garen bir adım ötededir: 1.

Sıfırdan saymak başta herkesi zorlar; bu dersteki hataların çoğu bu bir adımlık kaymadan çıkıyor.

#Olmayan sıra numarası: undefined

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim[5])3console.log(takim[-1])

undefinedundefined

5 numaralı bir yuva yok. Ders 4'te olmayan bir alanı okuduğunda olduğu gibi hata çıkmaz; "böyle bir değer yok" anlamında undefined gelir. Eksi sayılar da sıra numarası değildir; başka bazı dillerde -1 son elemanı verir, JavaScript'te vermez.

#Kaç eleman var: length

length (uzunluk) dizideki eleman sayısını verir. Sonunda parantez yoktur: komut değil, dizinin hazır bir alanıdır; Ders 4'teki ahri.hp gibi nokta ile okunur.

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim.length)3console.log(takim[takim.length - 1])

5Teemo

#Son eleman

Son console.log satırındaki kalıp her dizide işe yarar: son eleman dizi[dizi.length - 1]. Sayım 0'dan başladığı için son numara her zaman uzunluğun bir eksiğidir: beş elemanlı dizide 4.

Neden doğrudan takim[4] yazmıyoruz? Dizi büyüyüp küçülebilir. Takıma biri katılınca son eleman 5 numaraya geçer ve takim[4] yanlış kişiyi gösterir; takim[takim.length - 1] ise her zaman sonuncuyu.

Köşeli parantezin içine sonucu sayı olan her şeyi yazabilirsin: takim[2 + 1], takim[sira], takim[takim.length - 1]. Döngülerin bütün gücü buradan gelecek.

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim.length())

C:\kod\ogren\ders5.js:2console.log(takim.length())                  ^ TypeError: takim.length is not a function    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders5.js:2:19)    ... Node.js v24.20.0

#Elemanı değiştirmek

Bir yuvanın içini değiştirmek için o yuvaya yeni değer koyarsın:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2takim[1] = "Yasuo"3console.log(takim)

[ 'Ahri', 'Yasuo', 'Jinx', 'Lux', 'Teemo' ]

takim[1] = "Yasuo" satırını Ders 1'deki gibi sağdan sola oku: "Yasuo'yu 1 numaralı yuvaya koy." Garen'in yerini Yasuo aldı; dizinin uzunluğu değişmedi.

Sayılarla da aynı: yuvadaki değeri okur, hesaplar ve sonucu aynı yuvaya geri koyarsın.

1const canlar = [100, 85, 40]2canlar[2] = canlar[2] - 303console.log(canlar)

[ 100, 85, 10 ]

#Eklemek ve çıkarmak: push ve pop

Takıma biri katıldı ya da ayrıldı. Dizinin sonuna eleman eklemek için push, sonundaki elemanı çıkarmak için pop kullanılır:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2takim.push("Lux")3console.log(takim)4takim.pop()5takim.pop()6console.log(takim)7console.log(takim.length)

[ 'Ahri', 'Garen', 'Jinx', 'Lux' ][ 'Ahri', 'Garen' ]2

• takim.push("Lux"): parantezdeki değeri dizinin sonuna ekler. Uzunluk bir artar.
• takim.pop(): son elemanı çıkarır. Parantezin içi boştur, çünkü hangi elemanın çıkacağı bellidir: sonuncu. İki kez çağırdık; önce Lux, sonra Jinx gitti.

push ve pop dizinin metotlarıdır: dizinin kendisine bağlı, onun üstünde çalışan fonksiyonlar. Ders 3'te fonksiyonları yalnızca adlarıyla çağırıyordun; metotları ise önlerine dizinin adını ve bir nokta koyarak çağırırsın.

pop çıkardığı elemanı çöpe atmaz, sana verir. İstersen onu bir kutuya koyabilirsin:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2const cikan = takim.pop()3console.log(cikan + " takımdan ayrıldı")4console.log(takim)

Jinx takımdan ayrıldı[ 'Ahri', 'Garen' ]

Fonksiyonların nasıl değer geri verdiğini (return) Ders 6'da öğreneceksin. Şimdilik bil ki takim.pop() yazdığın yere çıkan eleman gelir, tıpkı 5 + 3 yazdığın yere 8 gelmesi gibi.

1const takim = ["Ahri"]2takim.Push("Lux")

C:\kod\ogren\ders5.js:2takim.Push("Lux")      ^ TypeError: takim.Push is not a function    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders5.js:2:7)    ... Node.js v24.20.0

#Dizide aramak: includes ve indexOf

İki sık soru: "Takımda Lux var mı?" ve "Varsa kaç numaralı yuvada?" İlkini includes (içerir), ikincisini indexOf (sırası) cevaplar.

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim.includes("Lux"))3console.log(takim.includes("Zed"))4console.log(takim.includes("lux"))5console.log(takim.indexOf("Jinx"))6console.log(takim.indexOf("Zed"))

truefalsefalse2-1

• includes, Ders 2'den tanıdığın boolean değerlerden birini verir: varsa true, yoksa false.
• Büyük-küçük harf farklıdır: "lux" ile "Lux" aynı metin değil, bu yüzden üçüncü satır false.
• indexOf bulduğu elemanın sıra numarasını, bulamazsa -1 verir. Hiçbir eleman -1 numarada durmadığı için -1 "yok" demektir.

includes'un verdiği true ya da false'u doğrudan if'in koşuluna koyabilirsin:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux"]2const secilen = "Jinx"3if (takim.includes(secilen)) {4    console.log(secilen + " zaten takımda, başka şampiyon seç")5} else {6    takim.push(secilen)7    console.log(secilen + " takıma katıldı")8}

Jinx zaten takımda, başka şampiyon seç

secilen'i "Teemo" yapıp yeniden çalıştır: bu kez else bloğu çalışır ve Teemo takıma katıldı yazar. İki bloğu da denemek, Ders 2'deki "çalışıyor ile doğru aynı şey değil" alışkanlığının parçası.

indexOf kullanırken -1 durumunu ayrıca kontrol et:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2const sira = takim.indexOf("Teemo")3if (sira === -1) {4    console.log("Teemo takımda yok")5} else {6    console.log("Teemo " + sira + " numaralı yuvada")7}

Teemo 4 numaralı yuvada

Dört metodun kısa özeti:

#Döngü: aynı işi her eleman için yapmak

Takımdaki herkesi "savaşa hazır" diye yazdırmak istiyorsun. Şimdiye kadarki bilginle:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2console.log(takim[0] + " savaşa hazır")3console.log(takim[1] + " savaşa hazır")4console.log(takim[2] + " savaşa hazır")5console.log(takim[3] + " savaşa hazır")6console.log(takim[4] + " savaşa hazır")

Ahri savaşa hazırGaren savaşa hazırJinx savaşa hazırLux savaşa hazırTeemo savaşa hazır

Çalışıyor ama beş satırın tek farkı köşeli parantezdeki sayı. Takım 50 kişi olsa 50 satır yazardın; takıma biri katılınca kodu da değiştirmen gerekirdi. İstediğimiz şu: "0'dan başla, her seferinde bir artır, dizinin sonuna gelince dur; her adımda bu satırı çalıştır." Bunun adı döngü.

#for döngüsü

JavaScript'te en çok kullanılan döngü for'dur. Önce dizisiz, yalın bir örnek. Parantezin içine bu kursta ilk kez noktalı virgül (;) yazacaksın: Türkçe Q klavyede Shift+, (İ'nin sağındaki tuş).

1for (let i = 0; i < 3; i++) {2    console.log("Tur " + i)3}

Tur 0Tur 1Tur 2

Süslü parantezin içindeki satır üç kez çalıştı ve her seferinde i bir fazlaydı. for'un parantezinde noktalı virgülle ayrılmış üç parça var; süslü parantezin içi de döngünün gövdesi:

1. Başlangıç let i = 0: döngü başlarken bir kez çalışır; i adında bir sayaç kutusu açar.
2. Koşul i < 3: her turdan önce sorulur. true ise gövde çalışır, false ise döngü biter ve program }'nin altından devam eder.
3. Artış i++: her turun sonunda sayacı bir artırır.

#i++: bir artır

1let kill = 02kill++3kill++4console.log(kill)5kill--6console.log(kill)

21

kill++, kill = kill + 1 yazmanın kısa yoludur: "kutudaki değeri bir artır." kill-- da bir azaltır. Döngülerde sayaç hemen her zaman i++ ile artırılır.

Neden i? Çoğunlukla İngilizce index sözcüğünün baş harfi diye açıklanır; dünyanın her yerinde döngü sayacına böyle ad verilir. İstersen tur ya da sira gibi daha anlamlı bir ad da verebilirsin.

#Turları adım adım izlemek

for döngüsünün çalışma sırası şöyle: başlangıç bir kez, sonra koşul, gövde, artış; yeniden koşul, gövde, artış… Koşul false olana kadar bu çember döner.

Aynı şeyi bir tabloyla izleyelim. Döngü hatalarını bulmanın en sağlam yolu, böyle bir tabloyu kâğıda çizmektir:

Koşula dört kez bakıldı ama gövde üç kez çalıştı: son bakışta i 3'tü ve cevap false çıktı.

#Sayacı 1'den başlatmak

1for (let tur = 1; tur <= 3; tur++) {2    console.log(tur + ". tur başladı")3}

1. tur başladı2. tur başladı3. tur başladı

Bu kez sayaç tur 1'den başlıyor ve koşulda <= var: "1'den 3'e kadar, 3 dahil." İnsan gibi sayarken bu biçim doğal gelir; dizilerde ise sayacı 0'dan başlatıp < kullanacaksın.

1for (let i = 0, i < 3, i++) {2    console.log("Tur " + i)3}

C:\kod\ogren\ders5.js:1for (let i = 0, i < 3, i++) {                ^ SyntaxError: Identifier 'i' has already been declared    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

#for ile diziyi gezmek

Şimdi döngüyü diziyle birleştir. Sayaç sıra numarası olarak kullanılır:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2for (let i = 0; i < takim.length; i++) {3    console.log((i + 1) + ". oyuncu: " + takim[i])4}

1. oyuncu: Ahri2. oyuncu: Garen3. oyuncu: Jinx4. oyuncu: Lux5. oyuncu: Teemo

Her turda i bir sıra numarasıdır: 0, 1, 2, 3, 4. takim[i] de o turda o numaradaki elemandır. Koşul i < takim.length, yani i < 5: i 5 olunca döngü durur, çünkü 5 numaralı yuva yok. Takıma biri katılırsa döngüye dokunman gerekmez; takim.length 6 olur ve döngü kendiliğinden 6 tur döner.

İnsanlar için 1'den saymak istediğimizden ekrana i + 1 yazdırdık: diziden okurken takim[i], ekranda gösterirken i + 1.

#for...of: her eleman için

Çoğu zaman sıra numarasına ihtiyacın olmaz, yalnızca elemanların kendisi gerekir. O zaman daha kısa bir yazım var:

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx", "Lux", "Teemo"]2for (const sampiyon of takim) {3    console.log(sampiyon + " savaşa hazır")4}

Ahri savaşa hazırGaren savaşa hazırJinx savaşa hazırLux savaşa hazırTeemo savaşa hazır

Şöyle oku: "takim'daki her sampiyon için." JavaScript her turda sıradaki elemanı sampiyon kutusuna koyar ve gövdeyi çalıştırır. Sayaç, koşul ve takim[i] yok; bir eksik ya da bir fazla tur hatası yapma şansın da yok.

Kutuya tekil bir ad ver: takim için sampiyon, esyalar için esya. Sayaçlı for'a bundan sonra, ayırt etmek için klasik for diyeceğiz.

sampiyon her turda yeniden açılan bir kutu olduğu için const yazabildik. Klasik for'daki i ise her turun sonunda değiştirildiği için orada let şart.

1for (const i = 0; i < 3; i++) {2    console.log("Tur " + i)3}

Tur 0C:\kod\ogren\ders5.js:1for (const i = 0; i < 3; i++) {                          ^ TypeError: Assignment to constant variable.    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders5.js:1:27)    ... Node.js v24.20.0

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2for (const sampiyon in takim) {3    console.log(sampiyon)4}

012

#Dizinin yuvalarını değiştirmek

for...of'un verdiği kutuya yeni değer koymak dizinin yuvasını değiştirmez. can kutusu her turda dizideki değeri kendine alan ayrı bir kutudur (ona yeni değer koyacağımız için burada let yazdık):

1const canlar = [100, 85, 40]2for (let can of canlar) {3    can = can + 504}5console.log(canlar)

[ 100, 85, 40 ]

Dizi hiç değişmedi. Yuvaları değiştirmek için sıra numarasıyla yazarsın; yani klasik for:

1const canlar = [100, 85, 40]2for (let i = 0; i < canlar.length; i++) {3    canlar[i] = canlar[i] + 504}5console.log(canlar)

[ 150, 135, 90 ]

#while: ne zaman biteceği belli olmayan döngü

for, tur sayısı belli olan işler için rahattır: dizinin her elemanı, 3 tur. Ama bazen tur sayısını önceden bilemezsin: "Baron ölene kadar vur." Bunun için while (-dığı sürece) var:

1let baronHp = 1002let vurus = 03while (baronHp > 0) {4    baronHp = baronHp - 305    vurus++6    console.log(vurus + ". vuruş, Baron'un canı: " + baronHp)7}8console.log("Baron " + vurus + " vuruşta düştü")

1. vuruş, Baron'un canı: 702. vuruş, Baron'un canı: 403. vuruş, Baron'un canı: 104. vuruş, Baron'un canı: -20Baron 4 vuruşta düştü

while (koşul) { ... } "koşul doğru olduğu sürece gövdeyi tekrarla" demektir. Koşula her turdan önce bakılır, tıpkı for'daki gibi. while'da başlangıç ve artış parçaları yoktur: sayacı döngüden önce sen açarsın (let vurus = 0), koşulu değiştiren satırı da gövdeye sen yazarsın (baronHp = baronHp - 30).

Son vuruştaki -20'ye dikkat et: gerçek oyunda can 0'ın altına inmez. Gövdeye bir if ekleyip canı 0'a sabitleyebilirsin; Görev 2'de benzerini yapacaksın.

Koşul en baştan yanlışsa gövde hiç çalışmaz: ilk satırı let baronHp = 0 yapıp çalıştır, ekrana yalnızca Baron 0 vuruşta düştü gelir.

Hangi döngüyü ne zaman seçeceğin:

#Sonsuz döngü ve Ctrl+C

while'ın koşulu hiç false olmazsa ne olur? Baron'a vurduğunu yazıp canını azaltmayı unut:

1let baronHp = 1002while (baronHp > 0) {3    console.log("Baron'a vurdun!")4}

PS C:\kod\ogren> node ders5.jsBaron'a vurdun!Baron'a vurdun!Baron'a vurdun!Baron'a vurdun!Baron'a vurdun!Baron'a vurdun!# … durmadan akar. Ctrl+C'ye bas:PS C:\kod\ogren> 

Sonsuz döngü bilgisayarına zarar vermez (en fazla fan sesi artar), ama kendiliğinden de bitmez; durdurmak senin işin:

Sonsuz döngünün üç sık sebebi:

• Koşuldaki değeri değiştirmeyi unutmak. Yukarıdaki örnekte baronHp hiç azalmıyor.
• Yanlış yöne saymak. for (let i = 0; i < 3; i--) sayacı 0, -1, -2 diye azaltır; i < 3 hep doğru kalır ve döngü hiç bitmez.
• Hiç yanlış olamayacak bir koşul. while (true) bilerek kurulan sonsuz döngüdür; gövdesinde mutlaka bir çıkış olmalı. Bunu birazdan break ile göreceksin.

#Dizi içinde objeler: takım

Şimdiye kadar takımda yalnızca isimler vardı. Gerçek bir takımda her şampiyonun canı, altını, seviyesi vardır; Ders 4'ten bildiğin gibi bunları bir objede toplarsın. Dizinin elemanları obje de olabilir:

1const takim = [2    { isim: "Ahri", hp: 100, gold: 300 },3    { isim: "Garen", hp: 0, gold: 150 },4    { isim: "Jinx", hp: 120, gold: 520 },5    { isim: "Lux", hp: 0, gold: 80 },6    { isim: "Teemo", hp: 70, gold: 210 }7]8console.log(takim[2])9console.log(takim[2].isim + " canı: " + takim[2].hp)10console.log(takim.length)

{ isim: 'Jinx', hp: 120, gold: 520 }Jinx canı: 1205

Okunsun diye her objeyi ayrı satıra yazdık; JavaScript için fark etmez. Objelerin arasında virgül var, sonuncusundan sonra yok. takim.length 5'tir: objeler sayılır, içlerindeki alanlar değil.

takim[2].hp'yi soldan sağa oku: takim dizisinin 2 numaralı yuvasındaki objenin hp alanı. Önce yuvayı seçer, sonra o kartın alanını okursun:

Bu takımı break ve continue bölümünün sonuna kadar kullanacağız. Diziyi yazdığın ilk yedi satırı dosyanın başında bırak, altındaki üç console.log satırını sil. Bundan sonraki örneklerde yalnızca dizinin altına yazacağın satırları gösteriyoruz; satır numaraları bu yüzden 8'den başlıyor. Her yeni örnekte bir öncekinin satırlarını silip yenisini yaz. Numarası 1'den başlayan örnekler (hata kartları gibi) ise kendi dizisini kuran ayrı programlardır.

Bütün takımı tek seferde yazdırırsan Node objeleri alt alta dizer:

8console.log(takim)

[  { isim: 'Ahri', hp: 100, gold: 300 },  { isim: 'Garen', hp: 0, gold: 150 },  { isim: 'Jinx', hp: 120, gold: 520 },  { isim: 'Lux', hp: 0, gold: 80 },  { isim: 'Teemo', hp: 70, gold: 210 }]

for...of ile gezince her turda sampiyon kutusuna bir obje gelir; alanlarını Ders 4'teki gibi nokta ile okursun:

8for (const sampiyon of takim) {9    console.log(sampiyon.isim + ": " + sampiyon.hp + " can")10}

Ahri: 100 canGaren: 0 canJinx: 120 canLux: 0 canTeemo: 70 can

canlar örneğinde for...of kutusuna yeni değer koymanın diziyi değiştirmediğini görmüştün. Objelerde durum farklı. Takımın maça mavi taraftan başladığını her şampiyonun kartına yaz:

8for (const sampiyon of takim) {9    sampiyon.taraf = "mavi"10}11console.log(takim[0])

{ isim: 'Ahri', hp: 100, gold: 300, taraf: 'mavi' }

Dizideki obje değişti. Bu kez kutuya yeni bir değer koymadın, kutudaki objenin içini değiştirdin. sampiyon kutusundaki obje, dizideki objenin kopyası değil, kendisidir; Ders 4'te fonksiyona verilen obje gibi. Var olan bir alan da böyle değişir: döngüde sampiyon.hp = sampiyon.hp + 50 yazsaydın dizideki bütün canlar artardı.

1const takim = [2    { isim: "Ahri", hp: 100 }3    { isim: "Garen", hp: 0 }4]

C:\kod\ogren\ders5.js:3    { isim: "Garen", hp: 0 }    ^ SyntaxError: Unexpected token '{'    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

Bir de takımda Ahri olup olmadığını includes ile sormayı dene:

8console.log(takim.includes("Ahri"))

false

#Döngüde koşul: saymak, toplamak, en yükseği bulmak

Döngünün gövdesine Ders 2'den beri bildiğin if'i koyunca asıl güç ortaya çıkar. Oyunlarda en çok sorulan üç soru: kaç kişi ayakta, toplam ne kadar, en iyisi kim? Üçünün de cevabı aynı iskeletle yazılır: döngüden önce bir kutu aç, döngünün içinde güncelle, döngüden sonra yazdır.

#Saymak: kaç kişi ayakta?

8let canliSayisi = 09for (const sampiyon of takim) {10    if (sampiyon.hp > 0) {11        canliSayisi++12    }13}14console.log("Ayakta kalan: " + canliSayisi)

Ayakta kalan: 3

Sayaç döngüden önce 0'dan başlar. Canı 0'dan büyük her şampiyonda bir artar: Ahri, Jinx, Teemo. Döngü bitince içinde 3 vardır.

#Toplamak: takımın toplam altını

8let toplamAltin = 09for (const sampiyon of takim) {10    toplamAltin = toplamAltin + sampiyon.gold11}12console.log("Takımın toplam altını: " + toplamAltin)

Takımın toplam altını: 1260

Aynı iskelet; bu kez bir artırmak yerine her şampiyonun altınını ekliyoruz. Başlangıç değeri 0 olmalı: döngüden önce henüz kimsenin altını eklenmedi. 100'le başlatsaydın sonuç 100 fazla çıkardı. Sonucu bir kez elle kontrol et: 300, 150, 520, 80 ve 210'un toplamı gerçekten 1260 mı?

#En yükseği bulmak: en çok canı olan kim?

8let enYuksek = takim[0]9for (const sampiyon of takim) {10    if (sampiyon.hp > enYuksek.hp) {11        enYuksek = sampiyon12    }13}14console.log("En çok canı olan: " + enYuksek.isim + " (" + enYuksek.hp + ")")

En çok canı olan: Jinx (120)

Turları tabloyla izle:

enYuksek bir sayı değil, bütün bir obje. Bu sayede sonunda hem ismini hem canını yazdırabildik.

#break ve continue

Bazen bütün diziyi gezmen gerekmez. Aradığını bulduysan devam etmek boşa iştir: break döngüyü o anda bitirir. Takımda düşmüş biri var mı? Bunu öğrenmek için bir tane bulman yeter:

8for (const sampiyon of takim) {9    console.log(sampiyon.isim + " kontrol ediliyor")10    if (sampiyon.hp === 0) {11        console.log("Düşen var: " + sampiyon.isim)12        break13    }14}15console.log("Arama bitti")

Ahri kontrol ediliyorGaren kontrol ediliyorDüşen var: GarenArama bitti

Jinx'e, Lux'a ve Teemo'ya hiç bakılmadı. break yalnızca döngüden çıkar, programı bitirmez: program }'nin altındaki satırdan devam eder, bu yüzden Arama bitti yazıldı. İsimle aramak da aynı kalıptır: koşulu sampiyon.isim === "Lux" yaparsın.

continue ise döngüyü bitirmez, yalnızca o turun geri kalanını atlar ve sıradaki tura geçer. Ölüler saldıramaz:

8for (const sampiyon of takim) {9    if (sampiyon.hp === 0) {10        continue11    }12    console.log(sampiyon.isim + " saldırıyor")13}

Ahri saldırıyorJinx saldırıyorTeemo saldırıyor

Garen'in ve Lux'un turunda continue çalıştı; console.log satırına gelinmeden sıradaki şampiyona geçildi.

#Sık hatalar

Döngü hatalarının çoğu sıra numarasının bir adım kaymasından çıkar; bunlara "bir eksik / bir fazla" (İngilizcesi off-by-one) hatası denir. Birçoğu mesaj bile vermez: Ders 2'deki gibi bir mantık hatasıdır, program çalışır ama sonuç yanlıştır. Kartlardaki örnekleri denemek istersen ders5.js'teki eski kodu (takım dizisi dahil) sil ya da başlarına // koy. Bir hata aldığında buraya ya da bütün derslerin hatalarının toplandığı hata rehberine bak.

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2for (let i = 0; i <= takim.length; i++) {3    console.log(takim[i] + " savaşa hazır")4}

Ahri savaşa hazırGaren savaşa hazırJinx savaşa hazırundefined savaşa hazır

1const takim = [2    { isim: "Ahri", hp: 100 },3    { isim: "Garen", hp: 0 },4    { isim: "Jinx", hp: 120 }5]6for (let i = 0; i <= takim.length; i++) {7    console.log(takim[i].isim + ": " + takim[i].hp)8}

Ahri: 100Garen: 0Jinx: 120C:\kod\ogren\ders5.js:7    console.log(takim[i].isim + ": " + takim[i].hp)                         ^ TypeError: Cannot read properties of undefined (reading 'isim')    at Object.<anonymous> (C:\kod\ogren\ders5.js:7:26)    ... Node.js v24.20.0

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2for (let i = 0; i < takim.length - 1; i++) {3    console.log(takim[i] + " savaşa hazır")4}

Ahri savaşa hazırGaren savaşa hazır

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2for (let i = 1; i < takim.length; i++) {3    console.log(takim[i] + " savaşa hazır")4}

Garen savaşa hazırJinx savaşa hazır

1const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]2for (let i = 0; i < takim.lenght; i++) {3    console.log(takim[i] + " savaşa hazır")4}5console.log("Döngü bitti")

Döngü bitti

1for (i = 0; i < 3; i++) {2    console.log("Tur " + i)3}4console.log("Döngüden sonra i: " + i)

Tur 0Tur 1Tur 2Döngüden sonra i: 3

1function minyonCikar() {2    for (i = 0; i < 2; i++) {3        console.log("  minyon çıktı")4    }5}6for (i = 0; i < 3; i++) {7    console.log((i + 1) + ". dalga")8    minyonCikar()9}

1. dalga  minyon çıktı  minyon çıktı

#Görevler

Her görevi ders5.js dosyasında yap; önceki kodu sil ya da satırların başına // koy. Önce kendin dene, takılırsan ipuçlarını sırayla aç. Çözüme en son bak.

Çantada 4 eşya varİlk eşya: Doran KılıcıSon eşya: BotlarTotem 2 numaralı yuvadaSon eşya: Totem[ 'Doran Kılıcı', 'Mana İksiri', 'Totem' ]

1const canta = ["Doran Kılıcı", "İksir", "Totem"]2canta[1] = "Mana İksiri"3canta.push("Botlar")4console.log("Çantada " + canta.length + " eşya var")5console.log("İlk eşya: " + canta[0])6console.log("Son eşya: " + canta[canta.length - 1])7console.log("Totem " + canta.indexOf("Totem") + " numaralı yuvada")8canta.pop()9console.log("Son eşya: " + canta[canta.length - 1])10console.log(canta)

Çantada 4 eşya varİlk eşya: Doran KılıcıSon eşya: BotlarTotem 2 numaralı yuvadaSon eşya: Totem[ 'Doran Kılıcı', 'Mana İksiri', 'Totem' ]

1. tur: mana 352. tur: mana 703. tur: mana 1054. tur: mana 1405. tur: mana 1756. tur: mana 200Mana 6 turda doldu

1let mana = 02let tur = 03while (mana < 200) {4    tur++5    mana = mana + 356    if (mana > 200) {7        mana = 2008    }9    console.log(tur + ". tur: mana " + mana)10}11console.log("Mana " + tur + " turda doldu")

1. tur: mana 352. tur: mana 703. tur: mana 1054. tur: mana 1405. tur: mana 1756. tur: mana 200Mana 6 turda doldu

const takim = [    { isim: "Annie", seviye: 7 },    { isim: "Yasuo", seviye: 5 },    { isim: "Lux", seviye: 6 },    { isim: "Garen", seviye: 4 },    { isim: "Jinx", seviye: 9 }]

1. Annie: seviye 7, ulti açık2. Yasuo: seviye 5, ulti kapalı3. Lux: seviye 6, ulti açık4. Garen: seviye 4, ulti kapalı5. Jinx: seviye 9, ulti açıkUltisi açık olan: 3Toplam seviye: 31En yüksek seviye: Jinx (9)

1const takim = [2    { isim: "Annie", seviye: 7 },3    { isim: "Yasuo", seviye: 5 },4    { isim: "Lux", seviye: 6 },5    { isim: "Garen", seviye: 4 },6    { isim: "Jinx", seviye: 9 }7]8let ultiAcik = 09let toplamSeviye = 010let enYuksek = takim[0]11for (let i = 0; i < takim.length; i++) {12    if (takim[i].seviye >= 6) {13        console.log((i + 1) + ". " + takim[i].isim + ": seviye " + takim[i].seviye + ", ulti açık")14        ultiAcik++15    } else {16        console.log((i + 1) + ". " + takim[i].isim + ": seviye " + takim[i].seviye + ", ulti kapalı")17    }18    toplamSeviye = toplamSeviye + takim[i].seviye19    if (takim[i].seviye > enYuksek.seviye) {20        enYuksek = takim[i]21    }22}23console.log("Ultisi açık olan: " + ultiAcik)24console.log("Toplam seviye: " + toplamSeviye)25console.log("En yüksek seviye: " + enYuksek.isim + " (" + enYuksek.seviye + ")")

1. Annie: seviye 7, ulti açık2. Yasuo: seviye 5, ulti kapalı3. Lux: seviye 6, ulti açık4. Garen: seviye 4, ulti kapalı5. Jinx: seviye 9, ulti açıkUltisi açık olan: 3Toplam seviye: 31En yüksek seviye: Jinx (9)

1const takim = [2    { isim: "Lux", mana: 120 },3    { isim: "Annie", mana: 0 },4    { isim: "Ahri", mana: 35 }5]6let bosMana = 07for (let i = 0, i <= takim.length(), i++) {8    if (takim[i].mana === 0) {9        bosMana++10    }11}12console.log("Manası biten: " + bosMana)

C:\kod\ogren\ders5.js:7for (let i = 0, i <= takim.length(), i++) {                ^ SyntaxError: Identifier 'i' has already been declared    at wrapSafe (node:internal/modules/cjs/loader:1861:18)    ... Node.js v24.20.0

1const takim = [2    { isim: "Lux", mana: 120 },3    { isim: "Annie", mana: 0 },4    { isim: "Ahri", mana: 35 }5]6let bosMana = 07for (let i = 0; i < takim.length; i++) {8    if (takim[i].mana === 0) {9        bosMana++10    }11}12console.log("Manası biten: " + bosMana)

Manası biten: 1

const yasaklar = ["Yasuo", "Teemo", "Zed"]const istekler = ["Ahri", "Teemo", "Lux", "Ahri", "Zed", "Garen"]const kadro = []

Ahri kadroya girdiTeemo yasaklı, atlanıyorLux kadroya girdiAhri zaten kadroda, atlanıyorZed yasaklı, atlanıyorGaren kadroya girdi[ 'Ahri', 'Lux', 'Garen' ]Kadroda 3 şampiyon var

1const yasaklar = ["Yasuo", "Teemo", "Zed"]2const istekler = ["Ahri", "Teemo", "Lux", "Ahri", "Zed", "Garen"]3const kadro = []4for (const sampiyon of istekler) {5    if (yasaklar.includes(sampiyon)) {6        console.log(sampiyon + " yasaklı, atlanıyor")7        continue8    }9    if (kadro.includes(sampiyon)) {10        console.log(sampiyon + " zaten kadroda, atlanıyor")11        continue12    }13    kadro.push(sampiyon)14    console.log(sampiyon + " kadroya girdi")15}16console.log(kadro)17console.log("Kadroda " + kadro.length + " şampiyon var")

Ahri kadroya girdiTeemo yasaklı, atlanıyorLux kadroya girdiAhri zaten kadroda, atlanıyorZed yasaklı, atlanıyorGaren kadroya girdi[ 'Ahri', 'Lux', 'Garen' ]Kadroda 3 şampiyon var

let altin = 9const kulube = []const dukkan = [    { isim: "Jinx", fiyat: 4 },    { isim: "Garen", fiyat: 1 },    { isim: "Ahri", fiyat: 5 },    { isim: "Lux", fiyat: 4 },    { isim: "Teemo", fiyat: 2 },    { isim: "Annie", fiyat: 1 }]

Jinx alındı, kalan altın: 5Garen alındı, kalan altın: 4Ahri için altın yetmiyor (5 gerekiyor, 4 var)Lux alındı, kalan altın: 0Kulübe dolu, alışveriş bittiKulübe: [ 'Jinx', 'Garen', 'Lux' ]Kalan altın: 0

1let altin = 92const kulube = []3const dukkan = [4    { isim: "Jinx", fiyat: 4 },5    { isim: "Garen", fiyat: 1 },6    { isim: "Ahri", fiyat: 5 },7    { isim: "Lux", fiyat: 4 },8    { isim: "Teemo", fiyat: 2 },9    { isim: "Annie", fiyat: 1 }10]11for (const birim of dukkan) {12    if (kulube.length === 3) {13        console.log("Kulübe dolu, alışveriş bitti")14        break15    }16    if (birim.fiyat > altin) {17        console.log(birim.isim + " için altın yetmiyor (" + birim.fiyat + " gerekiyor, " + altin + " var)")18        continue19    }20    altin = altin - birim.fiyat21    kulube.push(birim.isim)22    console.log(birim.isim + " alındı, kalan altın: " + altin)23}24console.log("Kulübe:", kulube)25console.log("Kalan altın: " + altin)

Jinx alındı, kalan altın: 5Garen alındı, kalan altın: 4Ahri için altın yetmiyor (5 gerekiyor, 4 var)Lux alındı, kalan altın: 0Kulübe dolu, alışveriş bittiKulübe: [ 'Jinx', 'Garen', 'Lux' ]Kalan altın: 0

#Kendini sına

const esyalar = ["Kılıç", "Kalkan", "İksir"]console.log(esyalar[esyalar.length])

for (let i = 2; i < 10; i = i + 3) {    console.log(i)}

const takim = ["Ahri", "Garen", "Jinx"]for (let i = 1; i <= takim.length; i++) {    console.log(takim[i])}

const kulube = ["Annie", "Jinx", "Annie"]console.log(kulube.includes("annie"))console.log(kulube.indexOf("Annie"))console.log(kulube.indexOf("Lux"))

const canlar = [50, 0, 80, 0, 30]let sayac = 0for (const can of canlar) {    if (can === 0) {        continue    }    sayac++}console.log(sayac)

let altin = 500while (altin < 500) {    altin = altin + 100}console.log(altin)

let i = 0while (i < 3) {    console.log("Tur " + i)}

#Kayıt noktası

Git bu klasörde Ders 1'de başlatıldı, bu yüzden git init yazmıyorsun; her dersin sonunda iki komut yeter. VS Code terminalinde, C:\kod\ogren klasöründeyken:

PS C:\kod\ogren> git commit -m Ders 5: diziler ve döngülerfatal: 5:: '5:' is outside repository at 'C:/kod/ogren'PS C:\kod\ogren> git commit -m Ders 5 diziler ve döngülererror: pathspec '5' did not match any file(s) known to giterror: pathspec 'diziler' did not match any file(s) known to giterror: pathspec 've' did not match any file(s) known to giterror: pathspec 'döngüler' did not match any file(s) known to git

Bir sonraki derste fonksiyonların sonuç döndürmesini (return) öğrenecek ve bu dersteki takımları rastgele hasarla birbirine saldırtan ilk mini projeni, takım savaşını yazacaksın.